Daedalus Don Lawrence Collection Saga Uitgaven  
 
StripFacts

Alle aankondigingen op deze pagina gebeuren onder strikt voorbehoud. Wijzigingen op de planning van de vermelde uitgeverijen zijn altijd mogelijk.

Updates van 28 januari:

Cosey volgt Hermann op in Angoulême
Uitbreiding van Amoras start met De Zaak Krimson
Arboris belooft inhaalmanoeuvre voor Konvooi en Sabels en Galjoenen
Langer wachten op vervolgen van Rosa en Bob Morane
Brusselse Stripfeest lanceert acht stripprijzen


Updates van 25 januari:

bpost brengt Guust-postzegels uit
Vooruitblik Virus 1
Filmopnames Robbedoes en Kwabbernoot zijn gestart
Dupuis publiceert René Hausmans laatste, onvoltooide strip

Updates van 21 januari:

Jan Kruis (83) overleden
Vooruitblik Asterix 37
Chris Ware, Cosey of Manu Larcenet volgt Hermann op

Updates van 18 januari:

Jean-Luc Vernal (72) overleden
Pascal Garray (51) overleden
Stripstad Antwerpen verwelkomt ambitieus stripfestival + doorstart voor Strip Turnhout
Vooruitblik Uitgeverij HUM!
Vooruitblik Brabant Strip vzw
Vooruitblik Strip2000

Updates van 14 januari:

Vooruitblik Saga Uitgaven
Vooruitblik Sherpa met aangepast Roodbaard-overzicht
Vooruitblik Hauwaerts Uitgeverij

Updates van 11 januari:

Een jaar vol stripverfilmingen
Vooruitblik: speciale editie Asterix en de Belgen

Updates van 7 januari:

Brammetje Bram: Arboris en Hauwaerts Uitgeverij gaan de uitdaging aan
Een nieuwe grafische aanpak voor Storm
Vooruitblik Shi
Brand verwoest hangar van Albert Uderzo

Updates van 31 december:

Stripjaarrapport 2016: recordjaar met forse stijging (+17%)
Raadpleeg ook het nieuws van de afgelopen twaalf maanden:
2016: aprilmeijunijuli • augustus • september • oktober • november • december
2017: januarifebruarimaart
 
Cosey volgt Hermann op in Angoulême
28/01
TOP
Cosey
Onze fotograaf Raymond Lagae werkt zich dezer dagen uit de naad in Angoulême dat sinds een paar dagen en nog een weekend lang het mekka van de Europese strip is. De Belg Hermann wordt er uitgebreid gefêteerd, geïnterviewd en van hot naar her gesleurd om aan zijn verplichtingen als huidig president van het festival te voldoen. En naar verluidt geniet hij ervan. Inmiddels is zijn opvolger al bekend. Uit de shortlist met de finalekandidaten Cosey, Manu Larcenet en Chris Ware kozen de meeste stemgerechtigde, deelnemende stripmakers die in het Frans taalgebied strips publiceren voor de Zwitserse auteur van Jonathan, Op Zoek naar Peter Pan, De Azuren Boeddha en een aantal one-shots in de collecties Vrije Vlucht en Getekend.

Na de grondige veranderingen aan het stemsysteem en de jurering in de laatste jaren is Cosey na Hermann de tweede tekenaar die zijn carrière grotendeels te danken heeft aan het weekblad Kuifje. Lees hier ons artikel over Jonathan in ons Kuifje-overzicht en hier een interview dat we met de man aflegden. Volgend jaar mag Cosey de affiche tekenen en een overzichtsexpo helpen samenstellen voor de 45ste editie van het festival.

Martha & AlanIn Angoulême worden ook nog andere prijzen uitgereikt. Een aantal ervan is al bekend. Zo won Emmanuel Guibert de Prix Goscinny voor het beste scenario. Deze prijs werd enkele jaren lang niet uitgereikt tot René Goscinny's dochter Anne de bekroning weer reanimeerde. Ze richtte vorig jaar een fonds op om activiteiten voor het algemeen, cultureel en educatief belang te steunen. De Prix Goscinny wordt uitgereikt aan stripmakers die voor een specifieke strip in het afgelopen jaar, maar ook in hun carrière een opmerkelijk goed scenario konden voorleggen. Guibert wint de prijs voor Martha & Alan, een nog niet vertaald album dat een opvolger is van De Oorlog van Alan. Guibert krijgt een beeldje en ook een financiële gift om een grote expositie van zijn werk te kunnen organiseren. Guibert is tevens de auteur van de trilogie De Fotograaf, waarvan in 2015 een integrale verscheen, en de tekenaar van Zwarte Olijven, De Dochter van de Professor en Kapitein Scharlaken.

TeboDe Fauve Jeunesse, de prijs voor het beste jeugdalbum, ging naar Tebo voor zijn Mickey Mouse-hommage La La Jeunesse de MickeyJeunesse de Mickey. Tebo was een van de vier tekenaars die vorig jaar een geheel eigen versie van Mickey Mouse mochten maken voor een 'eenmalig' album. Nicolas Keramidas (op scenario van Lewis Trondheim), Régis Loisel en — ja, hoor — Cosey waren de drie anderen. Deze afwijkende verhalen kenden een dermate groot succes dat er dit en de volgend jaren nog meer van zullen verschijnen. Cosey heeft zich al bereid verklaard om een verhaal over Minnie Mouse te willen maken, ook Tebo is nog niet uitverteld over de jeugd van Mickey Mouse. In de Verenigde Staten is men nu eveneens voor het idee gewonnen om Amerikaanse tekenaars een hommagealbum te laten maken. Tebo is ook de tekenaar van de door Zep geschreven superheldenparodie Captain Biceps. Een volgend project van Tebo is een one-shot van Robbedoes en Kwabbernoot.

In onze volgende update presenteren we de overige albumprijzen. Een uitgebreide fotoreportage van het festival publiceren we volgende week.
© foto's: Raymond Lagae


Uitbreiding van Amoras start met De Zaak Krimson
28/01
TOP
De Kronieken van Amoras
Op 15 maart verschijnt het eerste deel van De Zaak Krimson, een eerste nieuwe cyclus in de overkoepelende reeks De Kronieken van Amoras. Dit is géén vervolg op de zesdelige reeks Amoras van Charel Cambré en Marc Legendre, maar een uitbreiding en interpretatie van vergeten of nooit verklaarde feiten uit de reeks Suske en Wiske. Hoe komt het bijvoorbeeld dat Lambik Krimson al kende toen de latere aartsvijand voor het eerst opdook in Het Rijmende Paard? In een cyclus van drie albums vertellen Cambré en Legendre die zaak. Daarna komen er nog meer cyclussen onder de vlag De Kronieken van Amoras die telkens twee of drie albums zullen beslaan en los van de andere cyclussen te lezen zijn. Daarin komen dan nieuwe mysteries en achtergronden van bepaalde (neven)personages aan bod.


Arboris belooft inhaalmanoeuvre voor Konvooi en Sabels en Galjoenen
28/01
TOP
Konvooi
Konvooi
Konvooi
Konvooi
Konvooi
Konvooi
Hierboven staan de Franse covers van Konvooi 14 tot 19 afgebeeld en hieronder van Sabels en Galjoenen 9 tot 12. Zoveel vertaalachterstand heeft Arboris dus opgelopen. Konvooi 14 staat ondertussen vermeld als "in productie" op de website van Arboris, maar dat gebeurt pas wanneer de huidige voorbereidingen voor de productie voor De Stripdagen in Rijswijk, die op 4 en 5 maart plaatsvinden, achter de rug zijn. Arboris bevestigde ons dat er vanaf dan een inhaalmanoeuvre komt met minimaal twee vertalingen per jaar voor zowel Konvooi als Sabels en Galjoenen.

In het Frans verschijnt er van de sterke sf-reeks Konvooi jaarlijks een nieuw album. Daarnaast verschenen en verschijnen er drie spin-offreeksen: De Jeugdjaren van Nävis, getekend door Jose Luis Munuera (vier van de vijf albums vertaald), De Kronieken van Konvooi door diverse tekenaars (twee van de zes albums met kortverhalen vertaald) en Premières Armes over de eerste missies van Nävis, getekend door Pierre-Mony Chan, waarvan in het Frans nog maar één album verscheen.

Van Sabels en Galjoenen verscheen onlangs in het Frans het laatste album. Eigenlijk liep de reeks van Jean-Luc Masbou en François Ayroles al af bij deel 10, maar daarna verscheen er nog een tweeluik over het konijn Eusebio om te kunnen verklaren hoe hij in deel 1 op een galei terechtkwam. De oorzaak is in de eigen familie terug te vinden. Ayroles' nieuwste project is een historisch gesitueerd one-shot voor Blacksad-tekenaar Juanjo Guarnido.

Sabels en Galjoenen
Sabels en Galjoenen
Sabels en Galjoenen
Sabels en Galjoenen


Langer wachten op vervolgen van Rosa en Bob Morane
28/01
TOP
Rosa 1
De Nieuwe Avonturen van Bob Morane 1
In september 2015 verscheen het eerste deel van Rosa die een tweeluik moet worden. In een uitgebreid artikel als aankondiging van het album schreven we over de zwakke gezondheid van auteur François Dermaut. Er was keelkanker bij hem vastgesteld wat hem een tijd lang belette om verder te tekenen tot hij met Rosa een opgemerkte comeback maakte. Helaas is de tekenaar opnieuw ziek geworden waardoor de verschijning van Rosa 2 nog niet voor meteen is.

Ook bij De Nieuwe Avonturen van Bob Morane kwam er een kink in de kabel. Henri Vernes, de bedenker van de roman- en stripfiguur, liet zich meermaals en openlijk negatief uit over de scenaristen Luc Brunschwig en Aurélien Ducoudray. Uitgeverij Le Lombard schaarde zich om bijkomende redenen aan Vernes' kant en stuurde beide scenaristen de laan uit. Er wordt momenteel gezocht naar een nieuwe scenarist. Tekenaar Dimitri Armand blijft aan boord, maar hij wil niet werkloos toekijken. Ondertussen is hij opnieuw in zee gegaan met Pierre Dubois voor een nieuw westernone-shot. Dat album heeft niets te maken met hun vorige westernalbum Sykes dat eind 2015 in de collectie Getekend van Le Lombard verscheen.


Brusselse Stripfeest lanceert acht stripprijzen
28/01
TOP
Brussels Stripfeest
Terwijl het festival van Angoulême nog niet is afgelopen, maken Ballon Media en Standaard Uitgeverij zich op om in mei met dezelfde ambities van Antwerpen een Angoulême aan de Schelde te maken. Over de precieze invulling van het programma en het werkelijk internationale karakter dat het pretendeert voor te zullen leggen, is nog niets bekend. Ondertussen voert Angoulêmes elk jaar groter wordende concurrent Brussel veranderingen en uitbreidingen door om vanaf het volgende Stripfeest in september een nieuwe traditie in te stellen.

De achtste editie van het Brusselse Stripfeest ruilt vooreerst de trekpleister Warandepark in voor het Paleis voor Schone Kunsten. Centrale figuur wordt Guust Flater die in februari zijn zestigste verjaardag viert. De andere grote vernieuwing is de uitreiking van acht Atomiumprijzen voor het Stripverhaal waar een totaalbedrag van 100.000 euro aan is verbonden. De al bestaande Prijs Raymond Leblanc voor aanstormend talent (20.000 euro) wordt mee opgenomen in het prijzenfestival. Ook de Robbedoesprijs (15.000 euro) voor het meest humoristische avontuur wordt al langer uitgereikt. Nieuwe prijzen worden de Atomiumprijs van Brussel (7.500 euro) voor een werk waarin het Brussels gewest aan bod komt, de Atomiumprijs voor burgerzin in strips (5.000 euro), maar ook de Prijs Le Soir voor reportagestrips (20.000 euro) en de PREM1ÈRE-prijs voor beeldromans (20.000 euro).
(Bron: Belga, 27 februari 2017)


bpost brengt Guust-postzegels uit
25/01
TOP
Guust
Op 28 februari vieren we de zestigste verjaardag van Guust Flater. Een jaar lang wordt er op uiteenlopende manieren hulde gebracht aan het personage van André Franquin. Wekelijks geeft het stripweekblad Spirou een vrij podium aan telkens een andere tekenaar die een eigen Guust-gag mag presenteren. Er komt een stripmuur, een speciaal verjaardagsalbum, in Parijs loopt er momenteel een overzichtsexpo over André Franquin en bpost, de Belgische post, brengt op 30 januari 2017 een reeks van vijf Guust-postzegels uit waarop Guust, meneer Demesmaeker, Pruimpit, juffrouw Jannie en agent Vondelaar prijken. De postzegels worden ook samen uitgebracht op speciale vellen. De eenmalige oplage bedraagt 69.193 vellen. Voor de verzamelaars is er tevens een First Day Sheet met speciale Guust-stempel.

Het filateliemagazine Philanews wijdde in hat eerste nummer van dit jaar twee pagina's aan Guust en de postzegelreeks en plaatste André Franquin op de cover.

Philanews


Vooruitblik Virus 1
25/01
TOP
Virus 1
Op 1 februari debuteert Vlaming Patrick Cornelis in eigen beheer bij de nieuwe uitgeverij Pangolin Comics de gloednieuwe zombiereeks Virus. Patrick is een grote comicfan en schat vooral het werk van David Finch hoog in. En hij houdt ook van horror. Voor zijn eerste strip tapt hij gulzig uit het populaire zombievaatje. Deel 1, Primaire Infectie, raakte gefinancierd via de crowdfundingsite Sandawe.com, telt 96 pagina's in softcover en zal 17,50 euro kosten. De strip verschijnt tegelijk in het Nederlands, Frans en Engels. De distributie in Vlaanderen en Nederland gebeurt via Pinceel.

De korte inhoud: "Een heksencult gebruikt een eeuwenoud magisch boek om andere werelden te verkennen op zoek naar meer kennis. Op een van die werelden gaat het volledig mis en wordt een van hen geïnfecteerd door een duistere entiteit. Eens terug op aarde infecteert de entiteit alles en iedereen rondom hen. De cult en het stadje waarin ze wonen wordt in een mum van tijd overspoeld door allesverslindende zombies. Sebastian, de laatste overblijvende heks, dwingt Will, die op de verkeerde plek op het verkeerde moment in het stadje aankomt, om de krachten van de heksencult over te nemen voordat de entiteit hen te pakken krijgt. Will gaat voortaan door het leven als Warlock en slaat op de vlucht met het boek en doolt enkele maanden doelloos rond. In alle chaos heeft hij zijn zoontje Sammy verloren. Uiteindelijk vindt hij een onverwachte bondgenoot en stoot hij op een groep overlevers die aangevallen worden door een nog nooit geziene horde zombies..."


Filmopnames Robbedoes en Kwabbernoot zijn gestart
25/01
TOP
Robbedoes en Kwabbernoot
Robbedoes en Kwabbernoot
We hebben het al een paar keer gehad over de filmplannen rond Robbedoes en Kwabbernoot. Inmiddels zijn op 16 januari de opnames gestart van de Franstalige film Les Aventures de Spirou et Fantasio naar de stripreeks. De regie ligt in handen van Alexandre Coffre en de opnames in Frankrijk en Marokko duren tot 27 maart. De scenaristen Juliette Salès en Fabien Suarez brengen de twee helden naar Frankrijk en Afrika nadat ze elkaar ontmoeten in het hotel waar Robbedoes werkt. Kwabbernoot is er op zoek naar scoops en het ziet er in het begin niet naar uit dat de twee vrienden zullen worden. Maar de twee werken toch samen wanneer Zwendel de graaf van Rommelgem laat ontvoeren door enkele trawanten. De twee nieuwbakken avonturiers staan er niet alleen voor om de graaf en bij uitbreiding de wereld te redden, ze krijgen de hulp van IJzerlijm.

De film mikt op een jeugdig publiek en komt uit op 20 juli 2018 in het jaar waarin we de tachtigste verjaardag van Robbedoes vieren. In oktober 2017 komt eerst nog een film van De Kleine Robbe uit die in de regio van Parijs is opgenomen.

Hieronder vind je een overzichtje van de cast uit de Robbedoes en Kwabbernoot-film.
Een extra weetje: Christian Clavier vertolkt de rol van de graaf van Rommelgem. In de eerste twee Franse Asterix-films speelde hij als Asterix de hoofdrol naast Gérard Depardieu als Obelix.

Thomas Solivarès (Robbedoes) en Alex Lutz (Kwabbernoot)
Thomas Solivarès (Robbedoes) en Alex Lutz (Kwabbernoot)
Christian Clavier (de graaf van Rommelgem)
Christian Clavier
(de graaf van Rommelgem)
Ramzy Bédia(Zwendel)
Ramzy Bédia
(Zwendel)
Géraldine Nakache(IJzerlijm)
Géraldine Nakache
(IJzerlijm)


Dupuis publiceert René Hausmans laatste, onvoltooide strip
25/01
TOP
La Mémoire des Pierres
Recent verscheen bij Dupuis, enkel in het Frans, het Aire Libre-album La Mémoire des Pierres van René Hausman... Althans zoals het project ervoor stond op het moment van Hausmans overlijden op 28 april 2016. Hij had er de eerste zeven pagina's van geschilderd, maar het complete verhaal was al wel uitgewerkt als storyboard met snelle tekeningen die hij zelfs allemaal van een voorlopig kleurtje had voorzien. Alle dialogen en beschrijvende teksten staan op elke linkerpagina afgedrukt met rechts een pagina storyboard. Voor het scenario bundelden Hausmans vrouw Nathalie Troquette en streekgenoot Robert Reuchamps de krjchten. Troquette schreef ook een mooi afscheid aan het begin van het album, gevolgd door personagestudies. Reuchamps verzorgde het nawoord. Het album telt 136 pagina's en is gedrukt in een oplage van drieduizend exemplaren.

Er verscheen tegelijk ook een gebundelde editie van de Vrije Vlucht-albums die Yann voor Hausman schreef: Drie Grijze Haren (1993) en De Eekhoornprins (1998). Enkele pagina's met heel wat illustraties (die oorspronkelijk in de persexemplaren stonden) vervolledigen deze editie die enkel in het Frans verscheen.

Sortilèges et Méchanteries


Jan Kruis (83) overleden
21/01
TOP
Jan Kruis
In amper een week tijd overleden drie stripmakers. Eergisteren verloor Nederland met Jan Kruis een van de meest gelezen en meest geliefde stripauteurs. Hij was al lange tijd ziek en overleed op donderdag 19 januari in zijn woonplaats Mantinge. Hij werd 83 jaar en zal voor altijd geassocieerd worden met de familie Tromp uit de gagreeks Jan, Jans en de Kinderen waarin hij zijn eigen gezin als model nam en maatschappelijk relevante thema's en evoluties aansneed. Zo voerde hij al vroeg een Bewust Ongehuwde Moeder op. Hij droeg de reeks in 1999, na er zich een kleine dertig jaar zelf over ontfermd te hebben, over aan Studio Jan Kruis zodat hij zelf met pensioen kon gaan. Nog wekelijks verschijnt er een gag in Libelle. De albumreeks telt inmiddels 58 delen.

Jan, Jans en de Kinderen

Het Nederlandse volk en zijn collega's droegen hem op handen. Hij ontving meerdere onderscheidingen waaronder de Marten Toonderprijs als allereerste laureaat in 2009 en hij werd in 1996 geridderd in de Orde van de Nederlandse Leeuw. In 2013 wijdde uitgeverij Personalia een heuse glossy aan de tekenaar. Hij stond ook aan de basis van de feestdag Sint-Pannekoek waarbij je op 29 november geacht bent pannenkoeken te eten en er ook een op je hoofd mag leggen. De jongste jaren kreeg de door Kruis uitgevonden feestdag steeds meer aanhang.

Sjors en SjimmieIn 1969 en 1970 leverde hij na enkele eerdere strips een bijdrage aan de langlopende reeks Sjors en Sjimmie door van hen twee hippe jongens te maken die langere avonturen beleven. Hij maakte twee verhalen en liet hen met de kolonel en Sally verhuizen naar het Waddeneiland Shiermeeuwenoog in Raadsels op Schiermeeuwenoog. Voor het tweede verhaal, De Ring van Schiermeeuwenoog, kreeg hij hulp van Martin Lodewijk voor het scenario. Voor Lodewijks eerste kortverhalen van Agent 327 was de tekenstijl nog schatplichtig aan de beverige lijnen van Jan Kruis. Dat Agent 327 überhaupt in het stripweekblad gepubliceerd raakte, had Martin Lodewijk te danken aan Jan Kruis die het voorstel van de hoofdredacteur om een persiflage te maken op James Bond doorspeelde aan Lodewijk. Hij bedacht ook nog eens de familineaam IJzerbroot.

Omdat Jan Kruis slechts één pagina per week kon tekenen van Sjors en Sjimmie in plaats van de vereiste twee, moest hij met de reeks stoppen. Een geluk bij een ongeluk, want zijn volgende project was Jan, Jans en de Kinderen voor het damesblad Libelle.

Na de verkoop van de rechten op de gagreeks bleef Jan Kruis actief als illustrator (met name voor een nieuwe uitgave van Woutertje Pieterse) en schilder. Een van zijn laatste tekeningen verwees naar een uitvaart.
(© foto: ANP)



Vooruitblik Asterix 37
21/01
TOP
Asterix 37
Asterix 37Gisteren, vrijdag 20 januari, publiceerden heel wat kranten in binnen- en buitenland bovenstaande aankondigingspagina van Asterix 37 dat op 19 oktober in de winkels zal liggen. In Vlaanderen kreeg De Morgen de exclusiviteit. We kregen van Hachette de toestemming om de pagina eveneens te presenteren. We zien daarop Obelix die drastische beslissingen neemt om de hoofdrol te willen spelen in dat nieuwe album.

Voor het duo Didier Conrad en Jean-Yves Ferri wordt het hun derde Asterix-album nadat Albert Uderzo zijn samen met René Goscinny bedachte geesteskindjes definitief uit handen gaf. De titel en de inhoud van het te verschijnen album zijn zoals steeds een goed bewaard geheim. Die info zal in de volgende maanden met mondjesmaat bekendgemaakt worden.

Los daarvan wordt 2017 een beetje een Asterix-jaar. Op 5 november is het veertig jaar geleden dat René Goscinny stierf. Hij werd amper 51 jaar. Zijn spitsbroeder Albert Uderzo viert op 28 april daarentegen zijn negentigste verjaardag. Er komen een paar grote tentoonstellingen, ook in het Belgisch Stripcentrum. En ook op cinematografisch vlak zijn er meerdere projecten. Renés dochter Anne Goscinny ijvert voor een reboot van de filmreeks met nieuwe acteurs en een nieuw creatief team. Louis Clichy en Alexandre Astier (van Kaamelott) werken aan een nieuwe 3D-geanimeerde animatiefilm na hun geslaagde De Romeinse Lusthof uit 2014. Deze keer zou Astier heel graag een eigen verhaal bedenken. En sinds kort onderhandelt regisseur Fabien Onteniente (van de Franse kaskrakerstrilogie Camping) over een nieuwe film naar het album Asterix op Corsica dat hij zelf naar voor schoof als verhaal dat hij graag naar het zilveren scherm zou vertalen.

De verkochte oplage van de laatste Asterix-albums kent in Frankrijk trouwens een hobbelig parcours. Hieronder publiceren we een lijstje van alle sinds 2001 verschenen albums met daarnaast de verkochte oplage in aantal exemplaren.
• Asterix 31: Asterix en Latraviata (2001): 2,3 miljoen
• Asterix 32: Het Pretpakket (2003): 943.400
• Asterix 33: Het Geheime Wapen (2005): 1,38 miljoen
• Asterix 34: De Verjaardag van Asterix & Obelix (2009): 276.200
• Asterix 35: Asterix bij de Picten (2013): 1,33 miljoen
• Asterix 36: De Papyrus van Caesar (2015): 1,6 miljoen


Chris Ware, Cosey of Manu Larcenet volgt Hermann op
21/01
TOP
CHris Ware - Cosey - Manu Larcenet
Een eerste longlist van zestien kandidaten, die tot stand kwam door stemgerechtigde stripmakers die in het Franse taalgebied publiceren, werd afgelopen week gereduceerd naar drie finalisten waarvan er één iemand Hermann zal opvolgen op de volgende editie van het gerenommeerde stripfestival van Angoulême in 2018. De Amerikaan Chris Ware, de Zwitser Cosey of de Fransman Manu Larcenet moeten nu nog tot zondag 22 januari zoveel mogelijk stemmen zien te verzamelen van diezelfde paar duizend stripauteurs. Na de eerste ronde viel eigenlijk ook Alan Moore als de bus als een van de drie superkandidaten, maar hij gaf vorig jaar al te kennen niet langer mee te willen doen aan dergelijke competities hoewel hij volgens de organisatie blij en trots was door deze eer. Opnieuw geen vrouw dus bij de laatste genomineerden. Na de polemiek van vorig jaar wordt dat dit jaar nog eens dunnetjes overgedaan.

De drie finalisten hebben al diverse albumprijzen gewonnen op het festival. Cosey beet in 1982 de spits af met een prijs voor het beste album voor Jonathan 7: Kate. Tien jaar later werd hij voor het Vrije Vlucht-album Saigon-Hanoi bekroond voor het beste verhaal. Zijn jongste strip was een hommage aan Mickey Mouse. Dat vond hij zodanig prettig om te maken dat hij de toestemming kreeg om later dit jaar opnieuw zo'n hommagealbum te maken.
Manu Larcenet kreeg in 2004 de prijs van het beste album voor het eerste deel van De Dagelijkse Worsteling wat rechtstreeks naar een vertaling leidde. Ondertussen gooide hij hoge ogen met die reeks en zijn daaropvolgende reeks Blast.
Ook Chris Ware viel meermaals in de prijzen op het Franse festival. In 2003 kreeg hij de prijs van de kritiek voor de Franse vertaling van Jimmy Corrigan en in 2015 de prijs van de jury voor het inventieve Building Stories.

De winnaar wordt op woensdag 25 januari bekendgemaakt. Larcenet liet weten dat hij Cosey zelf hoog inschat en liever niet eerder dan de zwitser de grote prijs van Angoulême wint. Volgens diverse peilingen — maar wat zijn die nog waard na de politieke peilingblunders van vorig jaar? — zou Cosey de meeste stemmen krijgen.


Jean-Luc Vernal (72) overleden
18/01
TOP
Jean-Luc Vernal
Afgelopen zondag 15 januari overleed Jean-Luc Vernal. Hij was de scenarist van onder meer Jugurtha (aanvankelijk onder het pseudoniem Laymilie, eerst voor Hermann, daarna voor Franz), Ian Kaledine, Pokervrouw, Dwaaskop, Cranach van Morganloup en een trits historische one-shots en kortverhalen voor tekenaars als Michel Weyland (voor een verhaal van Aria), Eddy Paape, Jean-Claude Servais, Bédu, William Vance, Philippe Delaby (Bran), Jean-Yves Delitte en anderen. Geschiedenis was een immense passie van 'm en dat probeerde hij zoveel mogelijk binnen te loodsen in de strips die hij schreef.

Hij debuteerde als journalist terwijl hij interviewboeken met Belgische politici en poëziebundels uitgaf. Na zijn intrede bij Kuifje als scenarist van Jugurtha in 1967 schreef hij voor het weekblad heel wat redactionele artikels. In 1979 volgde hij André-Paul Duchâteau op als hoofdredacteur van Kuifje en bepaalde zo mee de inhoud van het blad. Maar de oplage van alle stripweekbladen was al in vrije val. Hij kon het tij niet keren. Vernal was bovendien geen geliefd figuur onder medewerkers en stripmakers. Onder druk van een deel van de tekenaars die in Kuifje publiceerden, nam hij in 1988 ontslag als hoofdredacteur. Hij werd vervangen door Yves Sente die het blad tot de zwanenzang in 1993 leidde. Na een laatste, afgrijselijk scenario voor een poging om Jugurtha verder te zetten door Michel Suro zei hij de stripwereld vaarwel en ging werken voor een Brussels huis-aan-huisblad.

Zijn echte naam was Jean-Luc Van Kerkhove, maar dat vond hij volgens ingewijden te Vlaams. Hij veranderde zijn naam in het Franser klinkende Vernal. De verfransing van namen legde hij ook anderen op. Hij zou aan de basis liggen van het pseudoniem Erika Raven, die in Kuifje debuteerde, omdat hij Erika De Ceukelaire maar niks vond.

We vroegen enkele collega's uit Vernals Kuifje-periode om een bijdrage aan ons in memoriam te leveren. Vele jaren na enkele kwalijke feiten zat het iemand nog te hoog om hierop in te willen gaan. Hiernavolgend vind je net zo eerlijke portretten van Marc Legendre en Marvano, de opeenvolgende hoofdredacteuren van de Nederlandstalige versie van het weekblad Kuifje die met of voor Vernal moesten werken.


Marc Legendre
"Hij heet officieel Van Kerkhove, maar die naam mocht je niet uitspreken (wat we uiteraard wel deden). Nadat ik als sollicitant een reeks tests en proeven doorstaan had, was het enkele weken bang afwachten. Toen werd ik uitgenodigd voor een gesprek met de 'madame' (Hilde Liesse) die tot dan 'hoofdredactrice' van het weekblad Kuifje was. Ze bereidde me voor op dé ontmoeting met Jean-Luc Vernal, le rédacteur en chef. Ze deed daar heel gewichtig over en voorspelde een strenge ondervraging want Jean-Luc vond mijn sollicitatiebrief een lachertje (ik had mezelf gepresenteerd in een stripje). Uiteindelijk werden we bij Vernal geroepen en stond ik met knikkende knieën voor zijn bureau. Hij keek me doordringend aan, vroeg wat mijn sterrenbeeld was. 'Ram', stamelde ik. 'Voor mij is het oké', zei Jean-Luc. Meer moest hij niet weten, ik mocht gaan en was aangenomen.

Jean-Luc was niet enkel hoofdredacteur, hij ontfermde zich ook echt over de mensen die voor hem werkten. We zijn ooit samen met de redactie het appartement van Grzegorz Rosinski gaan inrichten toen die naar Brussel kwam wonen. En toen Franz naar België verhuisde, heeft hij ook die opgevangen. Franz kreeg op de redactie zelfs een hoekje waar hij elke dag z'n strips kon tekenen.

We verschilden over veel van mening, maar we deelden onze 'liefde' en bewondering voor Franz. Zijn stokpaardje was geschiedenis. Van zowat elke strip zou hij een historische strip gemaakt hebben als ze hem hadden laten doen.

Als een nieuwe tekenaar zich kwam presenteren, had hij meestal geheel toevallig een scenario van zichzelf in de schuif liggen. Daar werd lacherig over gedaan en er kwam soms commentaar op, maar dan verwees hij naar Greg die volgens hem hetzelfde gedaan had.

Er mocht best gespeeld en gelachen worden op zijn redactie, maar dat mocht nooit ten koste van het werk gaan. Een goeie sfeer op de redactie zou resulteren in een goed blad, was zijn overtuiging. Natuurlijk liep ik als schoolverlater over van de plannen en de ideeën voor het blad en dat vond hij nogal vervelend maar wel grappig.

Hij was erop uit om z'n zin te doen en hij voelde zeker geen behoefte om Vlaamse of Nederlandse tekenaars in het blad te introduceren. Daar hadden we vaak discussies over, maar het mocht niet baten. Telkens ik iets ging laten zien, zei hij: 'Zo hebben we er in het Frans wel tien' en daar bleef het bij.

Hij dichtte iedereen een kwaliteit toe en die van mij was vertalen. Wanneer hij bezoek kreeg uit Nederland of Vlaanderen moest ik opdraven als tolk. Hij snapte geen woord Nederlands zei hij. Na dik een jaar ontdekte ik bij toeval dat dat niet waar was. Hij begreep alles en sprak zelf een behoorlijk woordje Nederlands.

Zo herinner ik mij Vernal, een zeer aimabel mens met vossenstreken."


redactie Kuifje
Foto van de redactie van Kuifje, begin jaren 1980. Links: Guy Leblanc en Géri. Uiterst rechts: Jean-Luc Vernal met links van hem Anne-Marie De Coster.


Marvano
"Velen zullen veel slechte dingen vertellen over Vernal, en ze zullen vaak gelijk hebben. Zelf heb ik nooit noemenswaardige problemen met 'm gehad.

Velen zullen zeggen dat hij talentloos was. Het is waar dat hij zijn eigen talent overschatte, maar talentloos was hij niet. Jugurtha is jarenlang een topreeks geweest. Het was Vernal die (buiten mijn weten...) mij als kandidaat-overnemer voor Comanche voorstelde. Uiteindelijk heb ik een ondertekend contract gekregen voor Comanche, dus zo vreselijk ver zat hij er niet naast (dat contract is later geannuleerd omdat ik daar zelf om gevraagd heb).

Hij had wel degelijk mensenkennis, en hij herkende talent in anderen. Het was op aanraden van Vernal dat Franz overschakelde van een humoristische naar een realistische stijl. Het was Vernal die Jean Dufaux lanceerde als scenarist en die mensen als Christian Gine constant aanmoedigde.

Hij was niet het scherpste mes in de lade, maar hij was belezen en intelligent; hij was allesbehalve de nitwit die sommigen van 'm maakten.

Maar goed. Hij wàs een struikrover. Hij domineerde schaamteloos diegenen die zich lieten domineren en hij was niet vies van wat chantage tegenover jonge auteurs (M/V) alvorens ze te publiceren. Maar ook dat lukte slechts met de wat zwakkeren van karakter. Als je tegenover Vernal je rug rechthield, en 'm desnoods lik op stuk gaf, was er redelijk goed mee samen te werken.

De man had wel geen enkel gevoel voor humor. Zeker van de wat zachtere, Britse vorm van humor begreep hij geen moer. Je kon de hele redactie aan het lachen krijgen, en dan zat Vernal je aan te kijken als een koe die naar een trein staat te staren.

Vernal was er vast van overtuigd dat er, zonder een grondige kennis van het verleden, geen toekomst is. Wat dat betreft waren we het méér dan roerend eens."

(Bron: Henri Filippini — BDZoom.com, 16 januari 2017)


Pascal Garray (51) overleden
18/01
TOP
Pascal GarrayGisterenochtend 17 januari overleed Luikenaar Pascal Garray op veel te jonge leeftijd. Hij kreeg minder dan twee weken geleden te horen dat hij een hersentumor had wat hem uiteindelijk fataal werd. Hij werd amper 51 jaar.

Tevoren werkte eventjes mee aan de reeks Ragebol van Frank Pé voor hij in 1990 aanklopte bij studio Peyo waar hij tot de laatste snik bleef werken. Hij kon nog twee jaar intsensief samenwerken met Peyo om het tekenen van De Smurfen onder de knie te krijgen. Maar Garray kreeg van zijn leermeester integendeel het voorstel om Steven Sterk te tekenen die een comeback zou maken. Met Overval op het Witte Doek (deel 8 in de reeks) startte een nieuwe reeks albums tussen 1993 en 2004. Garray tekende uiteindelijk zeven nieuwe verhalen op scenario van Peyo's zoon Thierry Culliford en zichzelf. Tussendoor en daarna werkte hij ook mee aan zeventien albums van de reeks De Smurfen. Hij was net klaar met het volgende te verschijnen album (Les Schtroumpfs et les Haricots Mauves), over goede eetgewoonten, dat in het najaar verschijnt.

Le Lombard start over enkele maanden met de integrale reeks van Steven Sterk, het stripfiguurtje dat Garray het liefst tekende. Deze integrale reeks zal uit vijf delen bestaan en verschijnt ook in het Nederlands.


Stripstad Antwerpen verwelkomt ambitieus stripfestival + doorstart voor Strip Turnhout
18/01
TOP
ISA
Er is groen licht voor vijf nieuwe stripmuren in Antwerpen dat onlangs nog de Cultuurprijs 2017 van vzw Antwerpen Cultuurstad won. De daaraan gekoppelde geldprijs van 5.000 euro wordt integraal geïnvesteerd in de nieuwe stripmuurprojecten waarvan Joost Swarte er een van zal ontwerpen. Bij Pasen wordt Com!cs Station in het station van Antwerpen geopend, een indoor belevingspark met verschillende stripfiguren van Standaard Uitgeverij en Ballon Media als lokkers voor een familiepubliek. En om van Antwerpen helemaal de Vlaamse stripstad bij uitstek te maken slaan Standaard Uitgeverij en Ballon Media de handen in elkaar voor een ambitieus stripfestival dat het gerenommeerde festival van Angoulême als voorbeeld neemt. Ineens hoog mikken dus. De officiële voorstelling vond op maandag 16 januari plaats in het stadhuis van Antwerpen. Alexis Dragonetti (ceo Ballon Media, links op de foto naast Jommeke) en Jeroen Overstijns (ceo Standaard Uitgeverij) gaven tekst en uitleg.

De eerste editie gaat door van 5 tot 7 mei, pal op de Groenplaats, een van de drukst bezochte plaatsen in de Antwerpse binnenstad. De precieze invulling van het programma ontbreekt nog, maar hieronder geven we je toch al het persbericht waarin de belangrijkste plannen uit de doeken worden gedaan.


Stripfiguren veroveren Antwerpse binnenstad tijdens Internationaal Stripfestival Antwerpen
"Tijdens het weekend van 5 tot en met 7 mei vindt voor de eerste keer het Internationaal Stripfestival Antwerpen plaats in de Antwerpse binnenstad. Tijdens dit festival zetten de organiserende uitgeverijen Ballon Media en WPG (Standaard Uitgeverij) alle facetten van het stripboekenvak in de kijker. Naast de unieke beleving voor zowel bezoekers als bewoners, ligt de focus ook op het samenbrengen van creatieve ondernemers uit de stripsector. De Groenplaats wordt het epicentrum van het festival. Daarnaast zullen her en der in de stad allerhande stripfiguren en -verhalen opduiken.  
 
Stripfestival voor het brede publiek én de stripfan
De Groenplaats wordt de uitvalsbasis voor het Internationaal Stripfestival Antwerpen. Op de festivalsite kunnen groot en klein gedurende drie dagen terecht voor een unieke belevingswereld rond strips. Naast de grote stripboekenbeurs met talrijke (inter)nationale striptekenaars wordt ook een wonderlijke belevingszone gecreëerd waarin kinderen en volwassen kunnen spelen en strips live kunnen beleven. Op vrijdag 5 mei is er een bijzonder scholenaanbod op maat voor het basisonderwijs. Bovendien wordt gewerkt aan een mooie samenwerking met Com!cs Station.
 
Strips doorheen heel de binnenstad
Ook de rest van de binnenstad zal tijdens het festival in het teken van strips staan. Op verschillende locaties duiken attracties en opstellingen op die bezoekers de kans geven om de wereld van strips op verschillende manieren te ontdekken en te beleven."
© foto: Raymond Lagae


Doorstart voor Strip Turnhout
Ondertussen blijven ze in Turnhout niet bij de pakken neerzitten na het onzeker geworden bestaan van het stripfestival Strip Turnhout, nieuwe plannen met de website en het stripmagazine Stripgids en de beslisingen van de Vlaamse overheid in verband met de Bronzen Adhemar. Toon Horsten, de laatste organisator van Strip Turnhout, is niet langer de hoofdredacteur van het blad. Vanaf februari gaat hij aan de slag als uitgeefdirecteur strips bij Standaard Uitgeverij.

Strip Turnhout kreeg nieuwe subsidies los van het Vlaams Fonds voor de Letteren voor de volgende vier jaar om vooreerst de toekomst van Stripgids te verzekeren dat weliswaar nog maar twee keer per jaar zal verschijnen. Onderstaande opsomming uit het persbericht zet alle plannen op een rijtje.

• Een nieuwe, meerkoppige Stripgids-redactie is aangetreden, met Nix, Judith Vanistendael, Simon Spruyt, Marc Legendre, Roel Daenen en Karl van den Broeck. Hun eersteling op papier verschijnt begin mei, het tweede nummer goed zes maand later. Het tijdschrift zal ook (veel) korter op de bal spelen, met een (ver)nieuw(de) website die dagelijkse aanvoer van strip(nieuws) zal verzekeren.

• Het klassieke Stripgids Festival in Turnhout verdwijnt in zijn huidige vorm. Stripgids wil daarentegen zijn werking in heel Vlaanderen verder verdiepen. Turnhout blijft daarbij de uitvalsbasis. Ook een vaste waarde blijft de belangrijkste, driejaarlijkse Vlaamse stripprijs, de Bronzen Adhemar. Die wordt opnieuw uitgereikt in 2018.

• Concreet zal Stripgids, in samenwerking met het VFL en met andere partners in 2017 de behoefte en de haalbaarheid onderzoeken van een nieuw, grootschalig evenement dat alle stripactoren in heel Vlaanderen bijeen brengt. Samenwerking is daarbij het sleutelwoord.

• Turnhout, en meer bepaald de Warande, blijft evenwel de basis van Stripgids, als lid van het Warandemodel en als partner van de Bibliotheek van Turnhout. Hier is immers ook het Vlaams Documentatiecentrum voor de Strip gevestigd. Het potentieel van dit centrum wordt op dit moment nog niet ten volle benut. Daartoe wil Stripgids overleg starten met zowel Vlaams minister van Cultuur Sven Gatz, de Vlaamse erfgoedcellen en het steunpunt FARO over de rol die dit documentatiecentrum kan spelen in het Vlaamse cultureel-erfgoedbeleid. Met name de komst van het nieuwe Erfgoeddecreet en de subsidieronde (2018) bieden daartoe kansen.

• Nog in Turnhout zal Stripgids tentoonstellingen blijven organiseren, in samenwerking met de Warande en met andere partners. Deze expo's bereikten de voorbije jaren ook een internationaal publiek (Michel Vaillant, Lucky Luke, Laurent Durieux).

• In samenwerking met de universiteiten roept Stripgids vanaf 2018 de Vlaamse Scriptieprijs voor Strips in het leven. Daarmee wil Stripgids zowel het academisch onderzoek naar strips aanjagen, als een vertaalslag maken van dat onderzoek.


Vooruitblik Uitgeverij HUM!
18/01
TOP
Tex Willer 2
Tex Willer 3
Tex Willer Classics 7
Tex Willer Classics 8
Torpedo integraal 1De fetisjreeksen van Uitgeverij HUM! zijn Philemon (zie verder) en Tex Willer. Dit jaar verschijnen er maar liefst vier albums van Tex Willer. In de reeks reguliere albums in kleur verschijnen na het gesmaakte album van Mario Alberti en Mauro Boselli twee nieuwe albums waarvoor bekende Italiaanse tekenaars een eenmalige bijdrage leverden. De Held en de Legende is het werk van Paolo Eleuteri Serpieri (bekend van Druuna) en hij vertelt hoe Tex en Kit Carson elkaar voor het eerst ontmoeten. Uitdaging in de Bergen is getekend door Giulio De Vita (De Werelden van Thorgal: Kriss van Valnor) waarin Tex naar de ijskoude bergen van Montana reist om er een jeugdvriend te helpen die overhoop ligt met de American Fur Company.

Als vanouds verschijnen er ook dikke Tex Willer Classics-albums in zwart-wit. Deel 7, De Man van Atlanta, is extra speciaal want het door Claudio Nizzi geschreven verhaal is getekend door Jordi Bernet. En laat Uitgeverij HUM! van die Spanjaard nu net dit jaar beginnen met de integrale uitgave van Torpedo in vijf delen. Als ze er voldoende tijd voor hebben, verschijnt dit jaar eventueel nog deel 2 van de integrale reeks. De Nederlandse uitgeverij is de eerste die Bernets coverillustratie met het meisje op de piano gebruikt.
Ook Tex Willer Classics 8: Storm over Galveston biedt straf tekenwerk in zwart-wit, in dit geval van Massimo Rotundo (De Detective zonder Naam).


Philemon 2
Philemon 12
Cythera
Dit jaar krijgen we nog de abums T en O van Philemon zodat de letters op de rug bijna de woorden "Atlantische Oceaan" vormen. Of om het minder moeilijk te maken: het gaat om de delen 2 en 12 in de reeks. Beide verhalen, De Verkleinkijker en De Herherinnering, waren nog niet vertaald. Met die twee albums erbij staat de teller op veertien verschenen albums. Daarna nog drie en de reeks is voor het eerst compleet.

Deze maand verschijnt nog een andere album van Fred, De Kraai op Gymschoenen, terwijl Uitgeverij HUM! Freds overige œuvre blijft plunderen voor een vertaling. Cythera de Tovenaarsleerlinge dateert oorspronkelijk van 1980 en daarin gaat van alles mis met toverdrankjes, vliegkunsten, mythische dieren en een sprookjesprins . Het meisje Cythera gaat leert van haar ervaren grootmoeder de fijne kneepjes van het vak van tovenares/heks.


Vooruitblik Brabant Strip vzw
18/01
TOP
De Lustige Zwervers
In het laatste nummer van 2016 (dat recent in 2017 verscheen) blikt Brabant Strip magazine vooruit naar wat er dit jaar in de Collectie Fenix zal verschijnen. Hun vorserswerk leidt naar een complete en chronologische albumuitgave van alle 122 gags van De Lustige Zwervers, een minder bekende reeks van Willy Vandersteen. De gagreeks verscheen voor het eerst in 1958 in Ons Volkske. Alle gags zullen in drie albums verschijnen, een eerste dit jaar, de volgende twee in 2018.


Kari Lente
Kari Lente
We houden al jaren de verschenen albums van Kari Lente voor je bij in dit albumoverzicht. Van de 145 in de krant verschenen verhalen moeten er nog drie in album verschijnen. Collectie Fenix slecht dat aantal met twee albums, De Stukuka's (V097) en La Bamba (V086). Van zo goed als geen enkele andere reeks zijn er sinds het ontstaan ervan zoveel verschillende uitgeverijen, uitvoeringen en nummeringen aan te pas gekomen om een reeks in volstrekt niet-chronologische volgorde tot een voltooiing te brengen. Maar kom, het einde is in zicht.


De Musketiers van 't Schipperskwartier
Een Avontuur van Kitty
Dirk Stallaert tekende de covers voor zowel de allereerste albumuitgave van het derde verhaal van De Musketiers van 't Schipperskwartier (een reeks van Rik) als zijn eigen Kitty-verhaal Al Manaq. Met dat album is de hele reeks uitgegeven.

En verder geeft Brabant Strip vzw het tweede, nooit in album verschenen verhaal De Toverspiegel in de reeks Hassan en Kaddoer uit. Dit album verschijnt in kleur. Over deze fijne reeks van Jacques Laudy kan je deze presentatie lezen uit ons Kuifje-overzicht.

De Collectie Fenix start met een nieuwe reeks uit de jaren 1950: Johnny en Annie van Renaat Demoen. Er verschenen vijf verhalen bij uitgeverij Averbode. Er wordt gestart met De Ridders van Middernacht.

Het in 2012 uitgebrachte album De Avonturen van Monneke en Johnneke krijgt een staartje in 2017. In dat album van Bob De Moor stonden de eerste 36 afleveringen van Vodje de Zwerver. De rest wordt in een nieuw album gebundeld met alle strookjesstrips van De Moors Kareltje dat tussen 1946 en 1949 in het weekblad De Zweep verscheen.


Vooruitblik Strip2000
18/01
TOP
De Ruyter 4
In de maanden april tot juni publiceert Strip2000, dat sinds kort wat minder strips per maand publiceert, negen strips. Drie ervan zijn in samenwerking met Syndikaat en er zijn eventjes geen strips van hun imprint Gorilla.

De Ruyter 4: De Tocht naar Chatham! komt nogal gelegen met de 350ste herdenking van Michiel de Ruyters overwinning op de Engelsen op 22 juni. Toen voer hij met de Nederlandse vloot tijdens de Tweede Engelse oorlog naar de Theems, schakelde de Engelse vloot met een vernietigende aanval uit en nam als prijs het Engelse vlaggenschip de Royal Charles mee. Pieter Hogenbirk en Herman Roozen combineren de geschiedenis met een compacte vloot humor.


Junior & Co 5
Ragracers 2
Tamara 12
Vlaanderen heeft Charel Cambrés voetbalstripje Pinanti, Nederland doet het met Junior & Co waarvan een vijfde deel in de netten belandt. Deel 2 van de gagreeks Ragracers is er opnieu voor motardliefhebbers.

Er is ook nog het jubileumalbum Ype 10, de fotostrip van Ype Driessen. Tien jaar geleden plaatste hij zijn eerste fotostrip online. Van Suus & Sas verschijnt een heruitgave van deel 3.

Al wie — liefst zo snel mogelijk — het recent verschenen Kale Kop 4: Mevrouw de Dood leest (klik hier voor een bespreking) zal hoogstwaarschijnlijk met een krop in de keel het album dichtklappen. Ook in Tamara 12 bespeelt scenarist Zidrou de gevoelige snaar. Diego gaat van school om naar een pension te gaan, maar dat ligt nogal ver om regelmatig af te spreken met Tamara. De afspraakjes beperken zich tot één keer per maand. Elkaar via Skype zien, is onvoldoende. Nadat ze het gemis van Diego compenseerde met het opeten van alle zakken paprikachips herpakt Tamara zich en wil ze gewicht verliezen door te gaan zwemmen. In het zwembad leert ze Vanessa kennen, een knappe blondine die zegt wat ze denkt, en vooral haar broers, de een nog leuker, grappiger en sexyer dan de ander.


Kas 1
Peer de Plintkabouter 5
Pim 3
In samenwerking met Syndikaat brengt Strip2000 Kas 1, Peer de Plintkabouter 5 (een eerste lang verhaal) en Pim 3: De Pindakaaskoning.

Kas
is het werk van Maarten Wolterink en hij voert Kas, Bas en Sheila als hoofdpersonages op. De rest van de info beperkt zich tot: "Een album vol met alledaagse ergernissen, spraakverwarring, onmogelijke natuurverschijnselen en een parallelle dierenwereld."

De Pindakaaskoning is het derde album van Rob van Barnevelds Pim. Deze keer pakt hij de legenden van de ridders van de ronde tafel aan voor een eigen versie met ruimteridders, draken, een heks, een moeras en een heel, scherp zwaard.


Vooruitblik Saga Uitgaven
14/01
TOP
Roze Bottel Integraal 1
O, dat wordt een feest bij Saga Uitgaven in de maanden maart en april! Roze Bottel van Dany en Greg hebben we niet voor niets opgenomen in onze selectie van 70 jaar Kuifje-weekblad, het was een van de meest geliefde reeksen. De poëtisch-romantisch-komische avonturen van Roze Bottel en Duifje Vleugelslag komen helemaal terug als een vierdelige, integrale reeks. In de eerste bundel staan de reguliere albums De Wonderlijke Avonturen van Roze Bottel en Duifje Vleugelslag, De Luchtbel van de Waarheid en Het Kasteel van de 4 Manen opgenomen, evenals een speciaal voor deze bundel door Dany compleet hertekend kortverhaal dat in vertaling enkel, ooit, lang geleden, in een pocket van Pep verscheen. Het achtergronddossier is de verantwoordelijkheid van het echtpaar Christelle en Bernard Pissavy-Yvernault dat een groot persoonlijk genoegen ervoer bij het schrijven van de dossiers. De Franse integrale reeks dateert van 2010 tot 2012 en was een uitgave van Joker Editions, die in het Frans Dany's Rooie Oortjes-albums uitgaf. Saga Uitgaven liet alle verhalen opnieuw letteren. In elke bundel staan drie reguliere albums, één tot twee kortverhalen en een dossier van tien tot veertien pagina's.


Hee, Nick! Droom Je?
De Macht der Onschuldigen
Afgelopen week verscheen Hermanns eerste tiendelige cyclus van De Torens van Schemerwoude in twee integrales. Bij de uitgever zijn ze niet meer na te bestellen wegens uitverkocht. Of het ook zo'n vaart zal lopen bij de integrale editie van Hee, Nick? Droom Je? valt nog af te wachten, maar dit dromerige uitstapje en een hommage aan Winsor McCays Little Nemo is het herontdekken waard. Hermanns schoonbroer Philippe Vandooren alias Morphée schreef de verhalen begin jaren 1980 voor de eerste publicatie in het weekblad Robbedoes. De drie albums zijn opnieuw geletterd. Een achtergronddossier van zestien pagina's plaatst Nick in Hermanns carrièreoverzicht, presenteert een artikel over Little Nemo en bundelt enkele redactionele pagina's, covers en zelfs een vergeten stripje van Hermann uit Robbedoes.

O ja, af en toe krijgen we de vraag of een uitgeverij nog van plan is om het door uitgeverij Blitz in vertaling begonnen De Macht der Onschuldigen van Laurent Hirn en Luc Brunschwig verder te zetten. Van de eerste cyclus zijn tussen 1994 en 2001 namelijk de eerste vier delen vertaald, maar niet het afsluitende deel 5. Goed nieuws: Saga Uitgaven bundelt de complete eerste cyclus in een dikke integrale van 304 pagina's. Nog beter nieuws: ditzelfde voorjaar start in vertaling ook de tweede cyclus in afzonderlijke delen. Het verhaal speelt zich zes maanden na de eerste cyclus af. Deze cyclus startte in 2014 in het Frans en telt nu vier delen. David Nouhaud hielp Hirn bij de tekeningen.
Voor wie de reeks nog niet kent, volgt nu een inleiding: "New York, eind twintigste eeuw. In volle verkiezingscampagne houdt een golf van geweld de stad in zijn greep, van diep in de Bronx tot de bovenste verdiepingen in Manhattan. Door zijn ramen ziet Joshua Logan, voormalig sergeant van de special forces, een nieuw Vietnam ontstaan... Wie haalt voordeel uit de misdaden van die bloeddorstige bendes? Hoe kunnen eenvoudige burgers zomaar veranderen in moordenaars? Wie manipuleert hen? Net wanneer veiligheid de sleutel van de macht wordt, kan heel New York ten val komen. Voor Logan en miljoenen Amerikanen begint een periode van angst..."


Boes integraal 3

Garfield Compleet 3

Van de beestachtig grappige reeksen Boes en Garfield verschijnen de delen 3 in hun integrale uitvoeringen. Van de gebundelde Boes-stroken verschijnen achteraf nog twee softcoveruitvoeringen, de delen 5 en 6.



Hee, Nick! Droom Je?
De Macht der Onschuldigen
De Macht der Onschuldigen
De eerste vertaling van een collectie met verstripte romans en toneelstukken van de in Frankrijk gerespecteerde roman- en toneelschrijver en filmmaker Marcel Pagnol (1895-1974) moet nog verschijnen en we kunnen al drie volgende vertalingen aankondigen. Het Kasteel van m'n Moeder is het tweede deel van een autobiografische trilogie over zijn jeugd na De Triomf van m'n Vader dat in februari in stripvorm verschijnt. Ook Het Kasteel van m'n Moeder is een hardcoveralbum van 96 pagina's, nogal briljant getekend door Morgann Tanco (Het Rechte Pad).
"Na de jacht op de steenpatrijs, die de triomf van zijn vader betekende, ontmoet de jonge Marcel Pagnol Lili des Bellons met wie hij bevriend raakt. Het einde van de zomer is een drama voor Marcel die zijn dierbare heuvels moet achterlaten om terug naar school te gaan. Maar het gezin keert voortaan elke donderdag terug naar het buitenhuis La Bastide Neuve. De weg is lang. Gelukkig reikt Bouzigue, de vaartketser van het kanaal van Marseille, hun de oplossing om de waterloop te volgen door privédomeinen en zo kostbare tijd te winnen. Maar als dieven langs kastelen gaan, is een angstaanjagende beproeving. In het bijzonder voor Marcels moeder, vooral wanneer een opzichter hen op een dag betrapt."

Marcel Pagnol ken je misschien uitsluitend door de films Jean de Florette en Manon des Sources. Zijn toneelstuk Topaze werd meermaals verfilmd door Pagnol zelf en door andere regisseurs, een enkele keer met Fernandel in een hoofdrol. Het verhaal verschijnt als tweeluik in de maanden maart en april. Eric Hübsch, gekend van de komische reeks Excalibur en de Lanfeust van Troy-spin-off Ploneïs de Onzekere, beiden op scenario van Christophe Arleston, zette zijn beste beentje voor.
"De goedgelovige en goudeerlijke Topaze is leraar in een pension onder leiding van de strenge meneer Muche, een tiran voor zijn ondergeschikten en kruiperig voor de rijke ouders van de leerlingen. Hij wil die ouders niet mishagen! En dat is precies de fout die Topaze begaat wanneer hij weigert goede punten te geven aan een leerling die ze niet verdiende. Als Muche er bij toeval achterkomt dat Topaze met zijn dochter wil trouwen, ontslaat de kwade Muche hem stante pede. De ontslagen leraar vindt een nieuwe job als secretaris bij een politicus die er een twijfelachtige moraal op nahoudt. Topaze krijgt te maken met louche zaken die wel wat anders zijn dan de lessen moraal die hij aan zijn leerlingen onderwees. Het schaap wordt een wolf..."


Washita 2
Washita 3
Saga Uitgaven beloofde een maandelijkse verschijning van de vijfdelige reeks Washita en het houdt woord. "Equani gaat verder naar het westen waar hij denkt de oorzaak te vinden van de ziekte die alle fauna en flora in het oosten verwoest. Equani komt erachter dat de ziekte zich veel verder heeft verspreid dan zijn eigen land. Maar een rivaal achtervolgt met zijn kompanen de jonge jager om hem te doden. Equani wordt wel de hand boven het hoofd gehouden door diverse dieren die in hem een kans zien om aan de epidemie te ontsnappen. In een brutaal aangevallen dorp zijn de bewoners bijna allen besmet. Daar stemt Equani ermee in om de kleindochter van het stamhoofd mee te nemen. Zij is de laatste hoop op overleven voor zijn volk."


Succubus 6
Verdun 1
Sinds afgelopen week ligt de hardcover van Succubus 5 in de winkel. Als ze daar uitverkocht raken, zijn ze niet meer na te bestellen. Die reeks verkoopt namelijk heel goed. De softcover komt eraan in april. In maart staat Succubus 6 gepland, opnieuw getekend door Marco Dominici die ook al deel 4 tekende. Deze keer verplaatsen we ons naar het Verre Oosten.
"Cidália komt uit Lissabon aan in de klamme hitte van Macao in de lente van 1706. Portugezen en de dynastie van de Manchu’s, de nieuwe meesters van China, besturen samen de stad. In deze verstoorde en corrupte context ontmoet Cidália de Chinese Xue Dan. Ze voeren elk een moeilijke missie uit. Ze beramen een gedurfd plan vol gevaren!"

Tot slot zullen we in ons 14-18-overzicht een nieuwe reeks kunnen toevoegen. Verdun vertelt over de beroemde slag die een kantelmoment betekende voor de Eerste Wereldoorlog. "December 1915: de Duitsers lijken een groot offensief voor te bereiden op een van de strategische punten van de Franse verdedigingslinie. Als Verdun valt, zou de oorlog definitief in het voordeel van Duitsland kunnen kantelen. Ondanks de vele waarschuwingen weigert generaal Joffre, opperbevelhebber van de Franse strijdmacht, de zone te versterken. Hij is ervan overtuigd dat de echte strijd in de Champagnestreek zal plaatsvinden. Wanneer er in januari 1916 geen enkele twijfel meer is dat de aanval er komt, ziet het ernaar uit dat het veel te laat is om te reageren. Alleen een mirakel kan Verdun redden."


Vooruitblik Sherpa met aangepast Roodbaard-overzicht
14/01
TOP
Mister Blueberry
Mister Blueberry
In Nederland is de gebundelde uitgave van de Blueberry-verhalen Vogelvrij en Angel Face op groot formaat al verkrijgbaar. In Vlaanderen moeten we nog een weekje wachten. In mei voegt Sherpa daar andere Blueberry-luxes aan toe met de start van de Mister Blueberry-verhalen, de laatste cyclus van Jean Giraud. De eerste twee albums verschijnen eveneens op groot formaat in zwart-wit, hebben een linnen rug, bevatten een extra prent en kennen een oplage van 550 exemplaren. Ze zullen 34,95 euro kosten.

In juni staat de negende integrale van Roodbaard gepland met daarin de reguliere albums 22, 23 en 24. Dat zijn het laatste verhaal van Jijé (die overleed tijdens de productie van Roodbaard 22) en de eerste verhalen van zijn opvolger Christian Gaty. We nemen deze aankondiging te baat om ons overzicht van vorig jaar met alle verschenen en te verschijnen integrales up te daten.

De reeds gebundelde verhalen
Integrale 1 = losse delen 1, 2, 18 (Victor Hubinon + Jean-Michel Charlier)
Integrale 2 = losse delen 3, 4, 17 (Victor Hubinon / Eddy Paape + Jean-Michel Charlier)
Integrale 3 = losse delen 5, 6, 7 (Victor Hubinon + Jean-Michel Charlier)
Integrale 4 = losse delen 8, 9, 10 (Victor Hubinon + Jean-Michel Charlier)
Integrale 5 = losse delen 11, 12, 13 + kortverhaal Het Goud van de San Cristóbal (Victor Hubinon / Jijé + Jean-Michel Charlier)
Integrale 6 = losse delen 14, 15, 16 + kortverhaal De Cobra (Victor Hubinon + Jean-Michel Charlier)
Integrale 7 = losse delen 21, 24 (Patrice Pellerin + Jean-Michel Charlier)
Integrale 8 = losse delen 19, 19bis (Jijé / Lorg + Jean-Michel Charlier)

Roodbaard Roodbaard Roodbaard Roodbaard
Roodbaard Roodbaard Roodbaard Roodbaard
Roodbaard Roodbaard Roodbaard Roodbaard
Roodbaard Roodbaard Roodbaard Roodbaard
Roodbaard Roodbaard Roodbaard Roodbaard
Roodbaard Roodbaard Roodbaard Roodbaard
Roodbaard Roodbaard Roodbaard Omdat de twee verhalen van Patrice Pellerin op zichzelf staan, worden ze in één bundel samengebracht en voorzien van een zeer uitgebreid dossier van liefst vijftig pagina's.
Roodbaard Roodbaard Roodbaard Vervolg van het verhaal De Helleschuit (integrale 6) met de enige verhalen die grotendeels zijn getekend door Jijé en zijn zoon Lorg. Eveneens uitgebreid met een groot dossier.


Nog te bundelen verhalen
Vanaf integrale 9 zullen er telkens drie losse delen per bundel opgenomen worden. Dan komen we tot de volgende onderverdeling.
Integrale 9 = losse delen 20, 22, 23 (Jijé / Christian Gaty + Jean-Michel Charlier), aangekondigd voor juni.


Roodbaard Roodbaard Roodbaard Roodbaard
Integrale 10 = losse delen 25, 26, 27
(Christian Gaty
+ Jean-Michel Charlier / Jean Ollivier)
Roodbaard Roodbaard Roodbaard
Integrale 11 = losse delen 28, 29, 30
(Christian Gaty
+ Jean Ollivier)

Integrale 12 = losse delen 31, 32, 33, 34
(Christian Perrissin
+ Marc Bourgne)
De delen 33 en 34 vormen een tweeluik en zijn de laatste delen van de reeks.
Roodbaard Roodbaard Roodbaard
Roodbaard Roodbaard Roodbaard Roodbaard


Extra integrales
De spin-off De Jonge Jaren van Roodbaard (Daniel Redondo + Christian Perrissin) telt vijf delen en worden mee opgenomen in de integrale reeks.
Het is mogelijk dat deze zullen verschijnen in twee bundels met in de eerste de delen 1 en 2 en een uitgebreid achtergronddossier en in de tweede bundel de delen 3 tot 5. Een concrete beslissing hierover is nog niet gevallen.

De Jonge Jaren van Roodbaard De Jonge Jaren van Roodbaard De Jonge Jaren van Roodbaard De Jonge Jaren van Roodbaard De Jonge Jaren van Roodbaard


Vooruitblik Hauwaerts Uitgeverij
14/01
TOP
Zeearend
Zeearend Zeearend Zeearend Zeearend Zeearend
We hebben je al ingelicht over de plannen van Hauwaerts Uitgeverij met de piratenreeks Brammetje Bram en ander werk van Eddy Ryssack. Brammetje Bram: Knevel de Killer wordt een album van tachtig pagina's in zwart-wit met het eerste verhaal van Brammetje Bram waarvoor de originele platen opnieuw zijn ingescand. Het album is aangevuld met schetsen en voorontwerpen.

Met Zeearend blijven we op zee want er komt een integrale uitgave van de reeks die in vijf nummers van het stripweekblad Ohee! verscheen. Het is oud werk van Frank Sels uit de jaren 1964 tot 1968. Het gaat om de gebundelde verhalen De Zeearend, De Stormloop, De Zwarte Burcht, Het Land van Druwail en De Berenklauw. De integrale telt honderdtachtig pagina's in zwart-wit.


Legacy
Mr. Nobody 2
Van Frank Sels' zoon Erwin Sels (Ersel) verschijnt een heruitgave van Mijn Volk (in 1995 verschenen bij Wonderland Half Vier Productions), aangevuld met twee nieuwe verhalen.

Mr. Nobody kennen we uit P@per, de stripbijlage van Brabant Strip Magazine. Een eerste bundeling van de kortverhalen verscheen in 2013. In maart verschijnt deel 2. De tekeningen zijn van Patrick Van Oppen van wie het laatste album van de detectivestrip De Vries bij Don Lawrence Collection wordt verwacht.


Een jaar vol stripverfilmingen
11/01
TOP
Stripliefhebbers die ook weleens naar de bioscoop gaan, kunnen dit jaar beide hobby's ten volle uitoefenen want er wordt een zestiental films naar Belgische, Franse, Amerikaanse en Japanse strips gereleased. Wen er maar aan want de komende jaren laten diverse filmstudio's tientallen films op je los. Een paar Franstalige jeugdfilms zullen niet (lang) lopen in bioscopen in het Nederlandstalig gebied, maar we gooien ze toch ook in onderstaand overzicht.


Begin februari komt de Franse adaptatie van de eerste cyclus van Alleen (Bruno Gazzotti + Fabien Vehlmann) in de zalen. Daar zal eind januari ook in Angoulême de nodige aandacht aan gegeven worden. Uitgeverij Dupuis keert namelijk na enkele jaren afwezigheid terug naar het festival.



Na het succes The LEGO Movie uit 2014 komt in februari The LEGO Batman Movie.



In maart wordt er hoog ingezet voor de film Ghost in the Shell naar de gelijknamige mangareeks van Masamune Shirow. De regie is van Rupert Sanders (Snow White and the Huntsman), maar het is vooral Scarlett Johansson die de show zal stelen. Het verhaal heeft nog een actueel tintje ook, want een cyborg en zijn eliteteam nemen het op tegen radicaal cyberterrorisme. Michael Pitt (uit de tv-serie Hannibal) en Juliette Binoche spelen ook mee.



Ook nog in maart komt een derde Wolverine-film in de zalen. Wolverine 3 wordt onder de titel Logan gereleased en is geregisseerd door James Mangold en een nog meer dan anders ongedisciplineerde, mar ook oudere Wolverine biedt deze keer het hoofd aan Mister Sinister. Logan is de tiende film die in het universum van X-Men thuishoort. Dit wordt waarschijnlijk de laatste film waarin Hugh Jackman gestalte geeft aan Wolverine.



In maart is eveneens de film Wilson gepland met Woody Harrelson in de hoofdrol van het vreselijke burgermannetje uit de gelijknamige strip van Daniel Clowes.



De Smurfen zullen in april wereldwijd weer de kassa's laten rinkelen in de eerste 3D-geanimeerde prent The Lost Village. Deze keer dus geen menselijke acteurs naast geanimeerde Smurfen, maar een volledig op de computer gemaakte animatiefilm die zich afspeelt in en rond het land van de Smurfen.

April is zo'n beetje de maand van de Belgische stripfilms, want Bollie en Billie (waarvan vandaag een nieuw album is verschenen) is aan een sequel toe.



Van de andere kant van de plas komt Guardians of the Galaxy 2 van James Gunn op ons toegesneld in mei. De eerste film stootte een beetje onverwachts (want de comicreeks heeft lang niet dezelfde bekendheid als pakweg Batman, X-Men, Spider-Man en Superman) door naar een van de meest lucratieve films aller tijden.


The Death of Stalin
Diezelfde maand wordt op het filmfestival van Cannes de film The Death of Stalin gepresenteerd. Die film van Armando Iannucci (een van de schrijvers achter de HBO-tv-serie Veep) met Jeffrey Tambor (de tv-reeksen Transparent en Arrested Development), Steve Buscemi, Michael Palin (Monty Python, A Fish Called Wanda) en Olga Kurylenko (de James Bond-film Quantum of Solace) is wel degelijk een verfilming van het bij Dargaud vertaalde De Dood van Stalin (Thierry Robin + Fabien Nury). De opnames gebeurden in Engeland en Oekraïne.



Nog meer comicgeweld in juni met de eerste bioscoopfilm van Wonder Woman met Gal Gadot in de hoofdrol die dezelfde rol al vertolkte in het weinig gesmaakte Batman v Superman: Dawn of Justice.



Spider-Man probeert in juli de kwakkelende franchise weer nieuw leven in te blazen met Spider-Man: Homecoming door Jon Watts met Tom Holland, Robert Downey Jr. (als mentor Tony Stark) en Michael Keaton (Batman in de films van Tim Burton). Het verhaal past in de continuïteit van Captain America: Civil War waarin de jonge Spider-Man wil toetreden tot de Avengers.



In juli moet Valerian and the City of a Thousand Planets, de eerste Ravian-verfilming van Luc Besson, een langlopende filmreeks inluiden. De eersteling is al een van de duurste Franse films aller tijden (het budget bedraagt 170 miljoen euro) en het aantal special effects is enorm hoog.

Opnieuw een Belgisch-Franse productie in oktober met de eerste film van De Kleine Robbe, geregisseerd door Nicolas Barry en met Pierre Richard, François Damiens, Natacha Régnier en Philippe Katerine in de hoofdrollen.

Op dezelfde dag 18 oktober lost Arthur de Pins ook zijn animatieversie van de stripreeks Zombillenium in de zalen.



Behalve bovenstaande twee Franco-Belgische films komt in oktober ook de derde Thor-film Ragnarök uit in een regie van Taika Waititi met Chris Hemsworth, Tom Hiddleston, Anthony Hopkins en Cate Blanchett in de hoofdrollen. Thor ontmoet deze keer een andere superheld: Doctor Strange, vertolkt door Benedict "Sherlock" Cumberbatch. Ook Hulk doet mee.



In november vinden we Ben Affleck en Henry Cavill in hun respectievelijke rollen Batman en Superman uit Batman v Superman terug in de eerste Justice League-film. In dit superheldenensemble zien we ook nog Wonder Woman (Gal Gadot), Flash (Ezra Miller), Aquaman (Jason Momoa) en Cyborg (Ray Fisher). De regie komt van Zack Snyder.

Het orderboekje voor 2018 tot 2020 raakt ook al aardig ingevuld met comicverfilmingen en sequels van onder meer Black Panther, The Flash (naast de tv-reeks), Avengers, Ant-Man, Aquaman, Captain Marvel, Shazam!, Justice League, Cyborg, Green Lantern Corps en nog enkele geheime projecten. Bovendien zijn er projecten rond Bone, Mouse Guard (geschreven door een van de scenaristen van Star wars: Rogue One), Harley Quinn, X-Men, Gambit, Black Widow, Inhumans, Venom, Deadpool, 100 Bullets, Chew, The New Mutants, Harbinger, Starlight, Sandman, Lucifer, Constantine, Batman, Superman, X-Force,...
(Bron: Didier Pasamonik (L'Agence BD), ActuaBD.com, 3 januari 2017)


Vooruitblik: speciale editie Asterix en de Belgen
11/01
TOP
Asterix en de BelgenIn principe verschijnt er dit najaar weer een gloednieuw album van Asterix door Didier Conrad en Jean-Yves Ferri. Maar voor het zover is, komt er in juni weer een speciale editie uit van een ouder album. Deze keer viel de keuze op Asterix en de Belgen, het laatste door René Goscinny geschreven verhaal en nog altijd een van de meest geliefde albums in de reeks.

De voorbije jaren verschenen er andere eenmalige edities van oude albums, telkens met een aangepaste cover en een extra katern van zestien pagina's met achtergrondinformatie, schetsen, foto's en weetjes. Het album verschijnt in softcover en zal niet meer kosten dan de gewone softcoverabums.

Vanaf volgende week dinsdag loopt er trouwens een verzamelactie in Humo die tien weken zal duren. Voor 9,95 euro extra kan je een meegeseald dubbelalbum van Asterix kopen (kleiner formaat). De eerste twintig verhalen in de reeks worden op een dergelijke manier gebundeld in tien dubbelalbums die ook nog eens zouden moeten passen in een verzamelbox. In Humo van 11 januari staat als extra aankondiging een artikel met tien dingen die je moet weten over Asterix.

Asterix in Humo


Brammetje Bram: Arboris en Hauwaerts Uitgeverij gaan de uitdaging aan
07/01
TOP
De Complete Brammetje Bram 1
In september schreef medewerker Wouter Adriaensen voor de rubriek Weetje v/d Week een overzichtsartikel over de piratenreeks Brammetje Bram. Van de zowat duizend platen die Eddy Ryssack tekende is er namelijk maar een fractie vertaald en in album verschenen. Het artikel werd opgemerkt door de uitgeverijen Hauwaerts, die al langer met het idee speelde om het werk van Ryssack opnieuw uit te geven, en Arboris, die prompt een coverontwerp maakte voor wat De Complete Brammetje Bram moet worden. We hebben Arboris ingelicht over de plannen van Hauwaerts Uitgeverij en ondertussen werken ze met elkaar samen voor diverse uitgaven die dit jaar zullen volgen en er is zelfs interesse in Duitsland gekomen. Lees het allemaal in onderstaand persbericht.

"Sommige stripreeksen groeien uit tot klassiekers, die tientallen jaren nadat een eind aan hun productie gekomen is nog altijd worden herdrukt of opgenomen in mooi uitgevoerde bundelingen. Andere worden na hun glorietijd vergeten, omdat ze gedateerd zijn geraakt of de kwaliteit bij nader inzien toch wat tegenviel. En héél af en toe wordt er een reeks herontdekt, die eigenlijk altijd over het hoofd is gezien, maar een integrale uitgave meer dan waard is. Zo'n reeks is Brammetje Bram van de zwaar onderschatte Antwerpse tekenaar Eddy Ryssack (1928-2004). Door de rusteloze bestaansgeschiedenis van de serie is maar een klein deel van de avonturen van Brammetje Bram ooit in boekvorm verschenen, terwijl een flink aantal verhalen zelfs nog nooit in het Nederlands is gepubliceerd. Ook in het buitenland is het nog nooit gelukt alle verhalen als boek uit te brengen.
Vanaf 2017 gaat daar gelukkig verandering in komen! Zowel Brammetje Bram als Eddy Ryssack zullen eindelijk de aandacht gaan krijgen die ze verdienen, dankzij de inspanningen van maar liefst twee uitgeverijen, namelijk uitgeverij Arboris en uitgeverij Hauwaerts.
 
Bij uitgeverij Arboris zal vanaf het tweede kwartaal een serie bundelingen in harde kaft verschijnen, De Complete Brammetje Bram, met daarin chronologisch alle vijftien lange en circa dertig kortere verhalen die Ryssack getekend heeft voor (achtereenvolgens) de bladen Sjors, Zack en Wham!. Elke bundel krijgt een uitgebreid dossier dat speciaal voor deze bundelingen wordt geschreven en veel achtergrondinformatie over het ontstaan van de verhalen, over de tekenaar en de tekstschrijvers, de publicatiegeschiedenis, enzovoort, zal bevatten. Het dossier van deel 1 zal worden geschreven door Wouter Adriaensen (die via zijn bijdrage op de site Stripspeciaalzaak.be mede voor het tot stand komen van deze reeks bundels heeft gezorgd) en twee van de drie verhalen in het eerste deel zijn al direct verhalen die in het Nederlands nog nooit in album zijn uitgegeven. Het originele offsetfilmmateriaal hiervan blijkt (dankzij een reddingsactie van Het Stripschap samen met het stripdocumentatiecentrum van de Universiteit van Amsterdam) zelfs nog bewaard te zijn gebleven en kan vermoedelijk voor deze uitgaven gebruikt worden, wat de drukkwaliteit ten goede zal komen.

Brammetje Bram
Brammetje BramBij uitgeverij Hauwaerts verschijnt al begin februari het boek Knevel de Killer waarin van het eerste Brammetje Bram-verhaal, gescand van de originelen, veel platen zijn opgenomen, naast een groot aantal uitgewerkte voorschetsen en bijkomende informatie. Eddy Ryssack was een van de  weinige tekenaars die vaak compleet uitgewerkte kleinere schetsversies (zogenoemde thumbnails) van al zijn pagina's maakte en van dit verhaal zijn die bewaard gebleven!

Daarnaast zullen in de loop van 2017 bovendien twee dikke bundels verschijnen in de serie Uit de Archieven van..., die gebaseerd zijn op de schatten die uitgever Etienne Hauwaerts aantrof in het archief van Eddy Ryssack. Niet alleen bevatte dat archief veel schetsen en zwart-witversies van gepubliceerde strips, maar ook veel gags, reclametekeningen, illustraties en ander werk dat tot nu toe volledig onbekend was! Ook deze boeken zullen als mooi verzorgde hardcovers worden uitgegeven."


Een nieuwe grafische aanpak voor Storm
07/01
TOP
Storm
EppoIn november berichtten we over Storm 2.0, een nieuwe aanpak voor de reeks Storm vanaf het verhaal De Beul van Torkien dat sinds begin dit jaar in het stripblad Eppo in voorpublicatie verschijnt. Het was vooral raden naar wat een nieuwe inkleuring moest zijn, maar er zijn wel meer grafische beslissingen genomen.

Vooreerst tekent Romano Molenaar niet langer de Storm-verhalen in potlood die dan worden ingekleurd. Voortaan schildert hij zijn originelen in Oost-Indische inkt waardoor er van bij het begin van het creatieproces al schakeringen, diepte en dimensie is. Voor Roodhaar gaat hij nog anders te werk door op een klassieke manier zijn potloodtekeningen te inkten.

Met Jorg de Vos zijn er besprekingen gaande over andere projecten. De Beul van Torkien wordt daarom door iemand anders ingekleurd. En die "iemand" is een studio: Digikore. Het in Mumbai en Los Angeles gevestigde Digikore is de grootste studio voor alle mogelijke inkleur-, potlood-, inkt- en special effects-werk voor strips, films, games, tv, virtual reality, reclame,... De grootste Amerikaanse, Franse en andere internationale uitgeverijen werken met Digikore samen. Enkele reeksen die ze inkleuren zijn Drakenbloed, Duisternis, Durandal, Dwergen, Elfen, De Meester-Inquisiteurs, Night of the Living Dead, Orakel, Prometheus, Succubus, De Tempelier, Wunderwaffen,... Voor de internationale markt leverden ze inkleuringen voor Star Wars: The Clone Wars, diverse Disney-reeksen, Transformers, The Muppet Show, Crossed,...

De eerste gepubliceerde Storm-platen zien er alvast heel knap uit. Volgens ons stond Romano Molenaar nooit dichter bij Don Lawrence dan nu. Met de beul in het verhaal doet trouwens al meteen een op meerdere fronten imposant personage zijn intrede terwijl Storm, Roodhaar en Nomad bijklussen in een rondtrekkend circus. Het verhaal is opnieuw van Rob van Bavel. Volgens dit gloednieuwe interview is ook Martin Lodewijk nog van plan om een verhaal te schrijven.


Vooruitblik Shi
07/01
TOP
Shi
Je hoeft ons niet te geloven, hoor, maar we vermoeden dat de nieuwe reeks Shi weleens een van dé strips van 2017 zal worden. De tekeningen van José Homs (Millennium, Angelus, Red Sonja) zijn ongelofelijk straf. Het ambitieuze verhaal is van Zidrou. Het Franse deel 1 verschijnt op 20 januari bij Dargaud, maar de vertaling is pas voor het najaar.

Shi speelt zich af tegen de historische achtergrond van de eerste Wereldexpo in 1851 in Londen. Om een schandaal te vermijden, wordt het lijk van een baby ter plekke begraven in de tuinen van de plaats waar de Wereldexpo zal plaatsvinden. Twee Engelse vrouwen, een adellijke Engelse en een Japanse (de moeder van het kind), slaan de handen in elkaar en keren zich tegen het Britse rijk om de misdaad op te helderen. Ze verzeilen in een waar wespennest van geheime genootschappen, corruptie en wrede manipulatie.

Shi is al een oud project dat Homs en Zidrou, die beiden in Spanje wonen, van plan waren om te maken tot de adaptatie van Millennium ertussen kwam. Het was op Zidrous aanraden om Homs het lucratieve Millennium voor te laten nemen, maar niet alle albums te tekenen. Homs heeft uiteindelijk drie van de zes albums getekend, Shi is namelijk op maat geschreven voor Homs. De eerste cyclus is begroot op vier albums, bestaande uit twee tweeluiken, en Zidrou laat er geen twijfel over bestaan dat Shi een langer lopende reeks mag worden. Er moet jaarlijks een nieuw album verschijnen.

Tamara 11Zidrous productie is inmiddels gestegen naar een dozijn strips per jaar met vervolgen op lopende reeksen (Kale Kop, Rik Ringers) en compleet nieuwe projecten waarin hij steeds meer andere genres wil verkennen: humor voor volwassenen, heroïc fantasy,... Maar hij zal ook stoppen met bepaalde series. Hij kondigde aan dat Tamara voortaan verder loopt zonder hem. Tamara 11 verschijnt volgende week bij Strip2000. In 2017 staan onder meer het vervolg op Marina, een nieuw one-shot voor Oriol Hernández (Drie Vruchten, Het Vel van de Beer), een derde album van Mooie Zomers en een Monty Python-achtige, middeleeuwse avonturenstrip voor Francis Porcel gepland.


Brand verwoest hangar van Albert Uderzo
07/01
TOP
Uderzo
Op woensdag 4 januari ging een omgebouwde vliegtuighangar op het landgoed in Tartre-Gaudran van de bijna negentigjarige Albert Uderzo, de tekenaar van Asterix, tegen de vlakte. Tot voor enkele maanden geleden stond er een echte Mirage III in de hangar, een verzamelstuk van de tekenaar die ooit Tanguy en Laverdure tekende. Hij schonk het straalvliegtuig aan een Franse luchthaven in Bourgogne en liet de hangar ombouwen tot een opbergruimte met vloerverwarming en aangepast dak. Hij had het ook smaakvol ingericht met originelen en schilderijen van zijn werk... Gelukkig ging het om reproducties! De hangar kreeg de bijnaam "bunker", maar zo onverwoestbaar was het onderkomen van 500 m2 niet. Vermoedelijk door een kortsluiting ging het hele gebouw in vlammen op. De opzichter van het domein werd nog gealarmeerd door een brandsignaal, maar er was te veel rookontwikkeling om de hangar te betreden. Diverse brandweerkazernes uit de buurt vermochten niets tegen de likkende vlammen die alles tot as herleidden.


Stripjaarrapport 2016: recordjaar met forse stijging (+17%)
31/12
TOP
Het is weer tijd voor onze jaarlijkse terugblik in cijfertjes. Striplijst 2017 is zo goed en zo kwaad we kunnen met de voor ons beschikbare informatie een laatste keer bijgewerkt. Uitgaven in eigen beheer die niet via gangbare distributiekanalen worden verkocht of bijvoorbeeld enkel via (particuliere) webshops zal je er niet in terugvinden. Ook speciale gelimiteerde beursuitgaven ontbreken weleens. We houden ook geen strip(informatie)tijdschriften bij. En we zijn nog steeds een Vlaamse website. Bepaalde titels (veelal Donald Duck-strips van Sanoma) die in Nederland in trek zijn, doen dat niet in Vlaanderen waardoor Vlaamse winkels ze gewoon niet verkopen. Reeksen die Nederlanders hoegenaamd niet lusten en daar bijgevolg niet worden gedistribueerd, zie je op onze site daarentegen wel opgesomd. Onthoud dit als de gebruikelijke (minimale) foutenmarge.
En dan kunnen we nu aan de slag. De percentages in de onderstaande hoofdstukjes zijn afgerond tot één cijfer na de komma. We vergelijken ook telkens met de Franse markt op basis van het jaarrapport van Gilles Ratier (bron pdf).

Totaal: recordjaar met forse stijging
2016 is goed voor 1.442 stripuitgaven (inclusief gecommuniceerde herdrukken) bij 100 verschillende uitgeverijen. Dit is een absoluut record! Na opeenvolgende stijgingen tot 2011 (met toen 1.350 strips) kwamen we in 2014 weer uit op het niveau van 2010 (1.265 strips). In 2012 en 2013 was er een dalende tendens met respectievelijk 1.221 strips en 1.103 strips. Ook in 2015 tekenden we een lichte daling op ten opzichte van 2014 met 1.232 strips. De stijging voor 2016 bedraagt 210 albums of +17%. In 2014 berekenden we een haast even hoge stijging op van +15,1%, in 2013 was dat -9%, in 2012 -9,5% terwijl de jaren daarvoor een stijgende curve vertoonden: 2011 (+6,9%) en 2010 (+9,3%). 2015 was een lichte daling met -3,1%. In 2014 waren er heel wat meer uitgeverijen en partners (van 85 in 2013 naar 97 in 2014) die samen een groter aantal strips uitgaven. In 2015 bleef het uitgeversbestand stabiel met 96. In 2016 waren 4 extra uitgeverijen actief. Een topjaar was 2011 met 110 uitgeverijen en partners.

Stripjaaroverzicht2016 was geen uitzonderlijk jaar met veel herdrukken (van uitverkochte strips bij één bepaalde uitgever) of heruitgaven (van oude strips bij een andere uitgever, al of niet met een nieuwe vertaling, lettering en cover). Het waren er 257. In 2015 kwamen we op 214 uit, in 2014 waren het er 238. In 2013 waren het er slechts 151. In 2012 (313), 2011 (346) en 2010 (293) lag het telkens hoger.
Ballon Comics
maakte in 2015 een groot verschil met 57 opnieuw uitgebrachte titels van Jommeke, in 2016 waren het er amper 20. Dupuis herdrukte 26 albums, Standaard Uitgeverij krikte het aantal herdrukken zoals aangekondigd in 2015 op tot 76 titels. Trekken we alle herdrukken van het effectief aantal nieuwigheden af, dan geeft dat: 1.185 (2016), 1.018 (2015), 1.032 (2014), 952 (2013), 908 (2012), 1004 (2011), 972 (2010). Oftewel een stijging van +16,4% ten opzichte van 2015. Ook dit is een absoluut record.

Het aantal maanden met meer dan honderd verschenen strips is zes. In 2015 waren het er zeven, in 2014 acht. In 2016 waren er zeven maanden die in aantal uitgebrachte titels alle vorige jaren overklasten.

Stripjaaroverzicht

Ter vergelijking:
In 2016 verschenen in Frankrijk 5.305 strips waarvan er 3.988 écht nieuw zijn en geen herdruk, een art book of vakliteratuur als boekuitgave. Analyticus Gilles Ratier vat 2016 samen als het jaar van de stabilisatie na een kleine daling in 2015 van -2,9%, de stijging van +4,6% in 2014 en de dip van 2013 (-7,3%) toen er voor het eerst in zeventien jaar een opgemerkte daling intrad. 384 verschillende uitgeverijen zorgden voor deze productie, zestien meer dan het jaar daarvóór.
Ratier verklaart dat de Franse stripindustrie een plaats heeft verworven bij de cultuurindustrie en dat de auteurs een productieritme hebben gevonden terwijl uitgevers er een efficiënte politiek op nahouden in een voortdurend evoluerende economische en artistieke verandering. Vertalingen van comics en manga's vermenigvuldigen zich en vaste waarden blijven in de smaak vallen van een groot publiek. Vernieuwende pogingen of financiële risico's komen minder vaak voor, maar dragen bij aan het bestendigen van een nichemarkt en nieuwe manieren om strips bij lezers te krijgen, hetzij op papier hetzij via internetverkoop.


Topuitgeverijen: Star Wars-fenomeen
Wie heeft in 2016 de meeste titels uitgebracht, herdrukken incluis? Per uitgeverij levert dat onderstaande top 10 op, tussen haakjes staat hun aantal uitgegeven strips met daarnaast de top 10 van 2015. Dit is géén top 10 van het aantal gedrukte of verkochte exemplaren of welke uitgeverij het best verkocht, het gaat om het strikt aantal uitgebrachte uitgaven, inclusief herdrukken, waarbij één SC en één HC van dezelfde titel als twee uitgaven zijn geteld.

2016
1. Standaard Uitgeverij (135)
2. Dark Dragon Books (127)
3. Silvester (100)
4. Daedalus (96)
5. Dupuis (74)
6. Ballon Comics (63)
7. Strip2000 (58)
8. Saga Uitgaven (57)
9. Dargaud (49)
10. Arboris (48)
2015
1. Dark Dragon Books (102)
2. Daedalus (88)
3. Ballon Comics (86)
4. Dupuis (81)
5. Standaard Uitgeverij (62)
6. RW Uitgeverij (59)
7. Saga Uitgaven (54)
8. Strip2000 (53)
9. Silvester (49)
10. Dargaud (45)

Standaard Uitgeverij staat opnieuw op 1 na een middenmootpositie in 2015 en een nummer 2 in 2014. We benadrukken hierbij opnieuw dat het groot aantal herdrukken (76) voor die positie zorgt. Strikt genomen gaf Standaard Uitgeverij in 2016 59 nieuwe strips uit terwijl Dark Dragon Books 116 nieuwe strips uitbracht en daarmee het meeste aantal nieuwe strips publiceerde. 41 van die titels waren Star Wars-albums. De Disney-licentie rendeert keigoed, maar dan ook enkel voor wat het sf-epos betreft. In 2016 verscheen slechts één album uit het universum van Mickey Mouse. De uitgave van ingekleurde Mickey Mouse-strips van Floyd Gottfredson staat officieel on hold door tegenvallende verkopen.
Het afgelopen jaar ging Dark Dragon Books ook een alliantie aan met Silvester die onder het gezamenlijke Darsil Media de eigen strips distribueert en wat meer inzet op de verkoop via supermarkten en winkelketens. Vandaar dat Silvester weer meer in softcover uitgeeft want duurdere hardcovers doen het doorgaans niet goed in supermarkten. Silvester verdubbelde het aantal nieuwe strips (akkoord, heel wat verzamelboxen meegerekend) en sluit weer aan bij de meer productieve jaren.
Daedalus is er weer helemaal bovenop na de moeilijkheden met een failliete drukker en de keuze voor een nieuwe distributeur in 2015. Ballon Comics zakt door een minder aantal herdrukken met nieuwe coverlay-out van Jommeke. Arboris is daarentegen weer wat meer actief (van 33 in 2015 naar 48 in 2016). Het lijkt nadrukkelijker in te zetten op integrales, waarvan er veertien verschenen (de gewone versies en de luxes samengeteld), ten koste van de vele andere reeksen die het zou moeten vervolgen, maar in 2015 publiceerden ze eigenlijk vier integrales meer.

Er zijn uitgeverijen die soms een coproductie aangaan met andere uitgeverijen of albums uitgeven onder een andere imprint of de exclusieve distributie verzorgen van andere uitgeverijen. En onder de koepel van Ballon Media bevinden zich meerdere uitgeverijen waarvan Ballon Comics, Dupuis, Dargaud, Le Lombard, Blloan en sinds 2014 ook Glénat en Casterman de hoofdmoot uitmaken. Sinds 2015 bestaat Strip2000 in tweevoud met het label Gorilla. Nieuwe samenwerkingen kwamen er met Syndikaat en Zone 5300. In 2016 nam Don Lawrence Collection Uitgeverij L over zodat we die twee ook kunnen samentellen. Het comicavontuur dat Standaard Uitgeverij aanging met vertalingen van Marvel-reeksen houdt hen op nummer 2. Opnieuw met alle herdrukken erbij publiceerden ze bijna dubbel zoveel albums dan in 2015.
Als we al die albums bij elkaar optellen, komen we aan onderstaand, gecumuleerd lijstje. 21,3% van het totaal aantal strips (nieuwe strips plus herdrukken) komen van Ballon Media. In een overwegend stijgende markt vergaloppeert de uitgeversgroep zich geenszins en laat het zich niet meeslepen door ook meer uit te geven. Integendeel, met wat minder herdrukken van Jommeke blijft het aantal titels gewoon stabiel. Silvester is de hoogste stijger door een dubbel aantal uitgaves.

2016
1. Ballon Media (307)
2. Standaard Uitgeverij / Marvel / Stribbel Strips (215)
3. Dark Dragon Books (127)
4. Strip2000 / Gorilla / Syndikaat / Zone 5300 (106)
5. Silvester (100)
6. Daedalus (96)
7. Don Lawrence Collection / Uitgeverij L (60)
8. Saga Uitgaven (57)
9. Arboris (48)
10. Sherpa (29)
10. RW Uitgeverij (29)
2015
1. Ballon Media (326)
2. Standaard Uitgeverij / Marvel / Stribbel Strips (113)
3. Dark Dragon Books (102)
4. Strip2000 / Gorilla (91)
5. Daedalus (88)
6. RW Uitgeverij (59)
7. Saga Uitgaven (54)
8. Silvester (49)
9. Uitgeverij L (40)
10. Arboris (33)

Ter vergelijking: In Frankrijk vertegenwoordigt de top 3 van de meest producerende uitgeverijgroepen, zijnde Média-Participations (het equivalent van Ballon Media), Delcourt / Soleil en Glénat, samen 34,2% van alle gepubliceerde titels tegenover een gelijkaardige 35,2% in 2015. De top 3 van de groepen in het Nederlands brachten in 2015 samen 45% uit! Média-Participations (746) en Soleil / Delcourt (652) brachten elk minder strips uit. Glénat (417) wat meer. De groep Hachette (met dertien uitgeverijen onder dak waaronder de grotere manga-uitgeverij Pika en de strips van Asterix) bracht 328 strips uit (een stijging van 28 titels), de groep Panini 307 en de groep Madrigall (zeven uitgeverijen waaronder Casterman, Fluide Glacial en Futuropolis) 231. Deze groep verkocht eind 2016 wel de participatie in Audie / Fluide Glacial aan Bamboo (156 albums).


Hard, luxueus, verzameld en integraal
In 2016 verschenen er 570 hardcoveralbums, goed voor 39,5% van het totaal aantal strips. En dat is in effectief aantal verschenen albums een stijging in vergelijking met 2015 (520 HC's = 42,2%) 2014 (533 HC's = 41,9%). De jaren ervoor bedroeg het percentage 35,1% (in 2013 met 495 HC's), 40,4% (2012) en 37,3% (2011). Verhoudingsgewijs krijgen we dus een ander beeld want in 2016 verschenen er omgerekend minder hardcovers dan in 2015 en 2014 op het totaal aantal verschenen albums.

85 uitgaven van deze hardcovers zijn luxes. Distributeur Stribbel Strips brengt in samenwerking met Standaard Uitgeverij luxes in tweevoud uit van Suske en Wiske, De Rode Ridder, De Kiekeboes, Amoras, Nero - De Premières en J.Rom - Force of Gold. Alle albums van Arcadia verschijnen ook telkens in een luxeversie. In 2014 verscheen er nog een recordaantal van 91 luxes tegenover 58 in 2013. In 2015 waren het er 88. Hier zit bijgevolg niet echt een groei in.

In 2016 konden we in 31 verzamelboxen of -banden (strips die bij elkaar gehouden worden met een kartonnen omhulsel, ook wel sleeve genoemd) strips bij elkaar houden. In 2015 waren het er 63, in 2014 waren dat er 24, in 2013 amper 14, in 2012 waren er dan weer 53 boxen en in 2011 57.

2015 riepen we meermaals uit als het jaar van de integrale. Met 85 titels was die voorspelling uitgekomen. Een aantal ervan telden we dan nog dubbel want het ging hier om de gewone integrales en luxeversies met een genummerde prent erbij, een gewoonte die Arboris en Sherpa hanteren. In 2014 legden we het aantal integrales vast op 44, een quasi evenaring van 2013 toen er 47 verschenen. Onder de noemer integrales tellen we (pocket)bundelingen, thematische specials, omnibussen, vakantiealbums met meerdere strips en tutti quanti ook mee. In 2016 steeg het aantal in dit segment naar een whopping 110 dikke uitgaven (= 7,6% van het totaal)! De meeste uitgeverijen die al integrales uitgeven, zullen dat ook in 2017 blijven doen en waar mogelijk komen er nog integrales bij andere uitgeverijen bij, ook van reeksen die ineens als vertaalde integrale verschijnen zonder dat ze eerst in losse albums zullen verschenen.

Ter vergelijking: In het Frans verschenen er in 2015 maar liefst 328 integrales, tien meer dan in 2015. Net zoals in het Nederlands moet je je daar geen duizelingwekkende oplages bij voorstellen. Met 10.000 exemplaren (gedrukt, niet noodzakelijk ook verkocht) voerden de integrales van Les Dingodossiers (van de in 2016 overleden Marcel Gotlib op scenario van René Goscinny) en de vierde bundel van Peyo's De Smurfen de lijst aan. De tweede integrale van Louis Salvérius' De Blauwbloezen was goed voor 9.000 exemplaren. Daarna volgen Ragebol 1 (6.100 exemplaren), De Beverpatroelje 7 en heruitgaven van de eerste drie Ravian-integrales (elk 6.000), Roodbaard 7 en 8, Blueberry 5, Tanguy en Laverdure 5 en 6, De Minimensjes 8 en Simon van de Rivier 3 (elk 5.000).
Louter op basis van wat er al werd vertaald en wat er net zoals in het Frans zou kunnen scoren in het Nederlands, zou het volgens ons geen slecht idee zijn mochten De Smurfen, Ragebol en De Blauwbloezen (die beperkt zullen blijven tot twee integrales want Willy Lambil weigert vooralsnog om zijn albums in gebundelde vorm uit te laten geven) ook in vertaalde vorm als integrales verschijnen. Ravian dus ook, maar die is effectief al aangekondigd in vertaling.


Manga's verdwenen, comics nog meer in opmars
Het aantal mangatitels is in 2016 nihil, een compleet wasteland.

Ter vergelijking: In Frankrijk verschenen er 1.575 manga's, een geringe daling van 10 titels. Het manga-aandeel op de totale stripproductie (inclusief herdrukken) bestaat in het Frans uit 29,7%, ook een verwaarloosbare daling.

RW Uitgeverij en Dark Dragon Books leggen zich (voornamelijk) toe op het vertalen van comics terwijl Silvester kan teren op het succes van Walking Dead en schoorvoetend met Outcast is begonnen van dezelfde scenarist Robert Kirkman. Bij hen tellen we ook Prins Valiant mee. Standaard Uitgeverij blijft de regelmaat aanhouden om acht verschillende Marvel-reeksen te vervolgen. RW Uitgeverij is een pak voorzichtiger geworden en bracht dertig strips minder uit (van 59 naar 29). Het aantal vertaalde comics, (licentie)strips of uit het Engels vertaalde graphic novels in 2016 bedraagt 169 oftewel 11,7% van het totaal aantal verschenen strips. In 2015 verschenen er 144 comicachtige uitgaven, goed voor 11,5% van het totaal. In 2014 verschenen er nog 109 dergelijke albums, toen goed voor 8,5%. Dit aandeel blijft dus maar stijgen. We noemen vooral de bekendheid van films en tv-reeksen die een gemakkelijker doorgang van vertaalde comics mogelijk maken, niet in het minst wat Star Wars betreft.

Ter vergelijking: In Frankrijk verschenen er 553 (vertaalde) comics tegenover 524 in 2015 en 431 in 2014. In percentage van de totale productie uitgedrukt, gaat het om 10,4%. Ook hier betreft het een stijging.


Lucky LukeLucky Luke op kop, maar oplages blijven dalen
Boek.be en GfK mogen enkel een wekelijkse boekenverkooptop bijhouden als het de oplagecijfers niet aan derden doorgeeft. Daar kunnen wij dus niets mee aanvangen in dit hoofdstukje. En oplages opvragen per strip en per uitgeverij is een onmogelijke opgave want de korreltjes zout waarmee we deze gegevens zouden moeten verwerken, zouden ons een indigestie opleveren. De meeste uitgeverijen weigeren trouwens pertinent om oplagecijfers door te geven.

Laten we meteen overgaan tot de cijfers van de Franse topverkopers. Deze zijn ook gebaseerd op wat GfK verzamelt. Het aantal vermelde exemplaren slaat op de gedrukte oplage. De grote interpretatiefout is dat dit gelijk zou staan aan de verkochte oplage, maar niets is minder waar. Vroeger tot bijna de helft (en soms zelfs gevoelig meer) van de oplage werd achteraf geretourneerd door de diverse verkooppunten. Dat was al enkele jaren aan de gang tot de uitgevers inzagen dat ze hun eerste drukken in een bescheidener oplage moesten uitbrengen. Herdrukken is altijd mogelijk.
In 2015 was Asterix 36 in Frankrijk de absolute koploper met 2.250.000 exemplaren. Het Beloofde Land van de zeventigjarige Lucky Luke genoot een extra oplage van 500.000 exemplaren en voor een keer toch een bekend gemaakte oplage van 50.000 exemplaren in het Nederlands die allebei uitverkocht raakten. Blake en Mortimer volgt op de voet met 400.000 exemplaren.

1. Les Nouvelles Aventures de Lucky Luke 7 (500.000 exemplaren)
2. Blake et Mortimer 24 (400.000)
3. Lou! 7 (320.000)
4. L'Arabe du Futur 3 (220.000)
5. Les Légendaires 19 / Thorgal 35 / XIII 24 (200.000)
6. Les Carnets de Cérise 4 (155.000)
7. Les Sisters 11 / Seuls 10 (150.000)
8. La Face Cachée de Marine Le Pen (130.000)
9. Boule & Bill 37 / Les Profs 18 (120.000)
10. Game Over 14 en 15/ Le derbier Assault (115.000)

Franse oplagesHierboven zie je de top 10 van de grootste, Franse oplages opgesomd. Daarna volgen onder meer De Blauwbloezen 60 (110.000), het door Vlaming Jeroen De Coninck getekende De Smurfen 34 (105.000), Matthieu Bonhommes one-shot De Moordenaar van Lucky Luke (105.000), het Mickey Mouse-album van Régis Loisel (105.000), De XII Werken van Asterix (101.000) en Cédric 30 (100.000).
95 albums haalden een Franse oplage van meer dan 50.000 exemplaren. In 2015 waren het er 88. 59 van die bestsellers zijn pure Franco-Belgische, traditionele strips. In het Nederlands is die voortrekkersrol weggelegd voor de zogenoemde familiestripreeksen van Standaard Uitgeverij en Jommeke bij Ballon Comics.

Maar klik eens op de afbeelding hiernaast en vergelijk de oplages van tientallen bestsellers sinds 2000. De dalingen zijn nog altijd ontluisterend. Soms gaat het om halveringen van oplages. Van Lanfeust werden er in 2001 nog 360.000 exemplaren van het toen nieuwe album uitgegeven, in 2016 haalde het nieuwste Lanfeust Odyssey-album amper 75.000 exemplaren. De meidenreeksen Sisters en Lou! en de jongerenreeks Alleen zijn integendeel gestadige stijgers. Let wel: door veranderende druktechnieken is het gemakkelijker om bij te drukken of te herdrukken naargelang de vraag in plaats van meteen met een soms onvoorzichtig hoge oplage uit te pakken die er langer over doen om uitverkocht te raken en ondertussen in magazijnen (wat meer kosten met zich meebrengt) opgestapeld liggen.

Manga's worden in het Frans in aparte oplageoverzichten vermeld. One-Punch Man is de nieuwste hit in het Frans met 265.000 exemplaren voor deel 1 en een gezamenlijke oplage van 875.000 exemplaren voor de delen 1 tot 5. Van Naruto kwamen er drie nieuwe delen uit (samen 450.000 exemplaren), de drie delen van One Piece haalde een gezamenlijke oplage van 450.000 exemplaren, de elf delen met aanverwante uitgave van Fairy Tail haalden samen 705.000 exemplaren.


Lichte stijging voor investering in eigen talent

Investeren in nieuw of eigen talent is duurder en risicovoller dan het vertalen van strips. Toch bedraagt de verhouding tussen vertaald werk en strips van Vlaamse en Nederlandse origine, inclusief herdrukken, in 2016 486 albums, omgerekend 33,7% van de totale stripproductie. Mooi, het is meer dan 2015 (402 albums = 32,5%), maar lang niet zo goed als in 2014 met 531 albums (42,5%). Opgepast, er is toen een vertekening door het grote aantal herdrukken van vooral Vlaamse familiestrips. In 2013 lagen de investeringen in eigen talent lager met 346 albums oftewel 31,9% van het totaal aantal titels, herdrukken incluis. De jaren voordien bedroegen de percentages 39,9% (2012), 39,1% (2011) en 42,5% (2010). Het aandeel op het totaal was in 2016 bijgevolg niet exceptioneel.

Ter vergelijking: Voor de Franse markt werden er strips uit 36 verschillende landen vertaald, samen goed voor 2.302 titels. Japan blijft de hoofdexporteur met 1.494 titels tegenover 552 uit de Verenigde Staten. Italië doet het ook aardig met 64 albums. Nederland (waarbij ook strips van Vlamingen worden gerekend) leverde 19 in het Frans vertaalde albums. In 2014 waren dat er nog 46, in 2015 24. We vermoeden alleen dat het Franse rapport, dat als bron diende voor dit overzicht, geen rekening hield met de Franse vertalingen van Suske en Wiske en Junior Suske en Wiske die alleen in Wallonië worden gedistribueerd. Maar dat extra aantal blijft elk jaar sowieso quasi gelijk.


Marginaal digitaal
In vorige jaren becommentarieerden we weleens de evolutie op de digitale markt. Omdat er maar karig gegevens worden verstrekt (ook in het Frans) waarvan we de betrouwbaarheid bovendien in vraag moeten stellen, kunnen we daar zelden dieper op ingaan. In het Franse rapport lezen we dat het digitale aanbod met betaalde downloads hetzelfde is als in 2015: nauwelijks 1% van de totale markt. Het belet de Franse uitgeverijen niet om maar liefst 80% van alle nieuwigheden en 70% van het recenter fonds als digitale strip beschikbaar te stellen. De Franse uitgeverijen blijven (voorzichtig) investeren in het digitale avontuur, hoewel de vraag er vooralsnog amper is. Nochtans haalde het platform Izneo een omzet van 1,15 miljoen euro. met een aabod van meer dan 15.000 strips, 3.000 manga's en een duizendtal comics. Ondertussen gebeurden er overnames, werden er meerderheidsbelangen verkocht en ging men nieuwe samenwerkingen aan. Er is hoop dat het tij in 2017 zal keren.


Conclusie en prognoses
In 2016 verschenen er nooit eerder zoveel strips, zelfs met aftrek van alle gecommuniceerde herdrukken. We beleefden een ongezien recordjaar!
Ons rondje bezoekjes aan verschillende uitgeverijen leverde tal van positieve commentaren op over de eigen omzet en productie in het afgelopen jaar. "Het gaat goed", was een algemene teneur en er wordt met ontzettend veel enthousiasme aan nieuwe projecten en mogelijkheden gewerkt. Sommige uitgeverijen zullen de voor hen goede tijding in 2017 omzetten in meer publicaties, experimentjes ook, om de markt verder te verkennen. Anderen willen zoveel mogelijk hun status quo aanhouden. Andere uitgeverijen kiezen voor een lagere productie ("minder titels, meer focus", zoals het bij Strip2000 luidde). En er komt met Microbe alvast een ambitieuze uitgeverij bij die maandelijks nieuwe strips in vertaling wil uitbrengen.
De investering in eigen talent is relatief hoopgevend, het percentage comics stijgt opnieuw en integrales (een recordaantal) blijken een goede zet voor de meeste uitgevers die er zich op toeleggen en zich ervan verzekerd weten om ermee door te gaan. Een aantal van die integrales is al uitverkocht.
Er verschenen tevens nooit eerder zoveel hardcovers, maar in percentage uitgedrukt was het op dat gebied geen excessief jaar. Ze blijven wel de indruk geven dat strips over het algemeen een duur product zijn. De aangekondigde prijsstijgingen van Ballon Media vanaf 1 januari 2017 (de meeste softcoveralbums gaan met 0,45 euro omhoog waardoor de dikkere of grotere softcovers gevaarlijk flirten met de psychologische grens van 10 euro) helpen daar niet bij.
Op welke basis lezers, kopers, verzamelaars meer en meer zullen selecteren door rekening te houden met hun doorgaans vast budget is de grote vraag voor het verdere overleven van de stripmarkt. Het kan het veld tussen de populaire strips, die ook in supermarkten te koop zijn, en de duurdere, exclusievere uitgaven, die soms al na voorbestelling zijn uitverkocht, voor een vast, gelimiteerd publiek van getrouwen nog meer vergroten. Dat is vooral een gevaarlijke trend voor dat grote middenveld van titels waar een mindere aankoopprioriteit mee gemoeid is. Een uitgestelde aankoop dreigt vaker een niet-aankoop te worden want ondertussen is er weer een stapel nieuwe strips verschenen dat steeds minder tijd gegund is om in winkels je aandacht te kunnen trekken.
Slimme kostenstructuren en verstandig management bij kleinere uitgeverijen laten het toe om met lage, ja, ook verlaagde oplages toch nog voldoende inkomsten te verwerven zodat ze kunnen blijven doorgaan. Maar vooral voor wie ervan moet leven, dan bedoelen we in eerste instantie de auteurs, is de grote hoeveelheid nieuwe strips met verlaagde oplages geen goede zaak. De koek kan maar één keer verdeeld worden en wie de kruimels krijgt, lijdt honger.
De opdeling tussen gelegenheidslezers, voor wie de uitvoering van een strip minder uitmaakt dan de prijs, en de gefortuneerde andere kant van het spectrum, met een aanwas van investeerders (en niet noodzakelijk stripliefhebbers), zien we alleen maar vergroten. In die laatste categorie viel er ook een record. Nog niet alle resultaten zijn geteld, maar met een omzet van 28 miljoen euro (veilingkosten en btw incluis) betekenden de 113 uiteenlopende stripveilingen (49 ervan in België) die Gilles Ratier in zijn rapport opnam een historisch record. De algemene Franse omzet van de Franse uitgeversmarkt bedroeg in 2015 (de cijfers van 2016 zullen pas in januari 2017 bekend raken) 458.574.472 euro, een stijging van 10,6%. In de boekhouding van Nederlandstalige uitgevers konden we onze neus niet steken.


De beste strips van 2016
En nu is het aan jou. Welke tien albums van 2016 vond jij eruitspringen? Welke zijn de beste? Doe mee aan deze topwedstrijd en help ons weer om de smaak van het publiek te peilen. Jouw mening, toegevoegd aan de mening van andere lezers, vinden we de belangrijkste van allemaal.

(Bron Franse gegevens: Gilles Ratier — ACBD, december 2016)


TOEKOMST
Te Verschijnen
Op Stapel