Alle bijdragen van Marcel Ruijters aan de rubriek De Commentator bundelen we op deze pagina.

Klik verder naar de volgende onderwerpen:
12/12/2013 Marcel Ruijters' Alle Heiligen wijkt af van zijn vorige middeleeuwse nonnetjesstrips. Hij legt uit waarom. Hij verschaft je ook een blik in zijn schetsboek en een voorsmaakje op zijn biografische strip over Jheronimus Bosch.
 
Marcel Ruijters over Alle Heiligen
12/12
TOP
 
"Na Sine Qua Non (2005) en Inferno (2008) is Alle Heiligen het derde (Nederlandse) album waarin mijn middeleeuwse nonnetjes figureren. Tussendoor verschenen in Frankrijk (bij Le Dernier Cri en Les Branquignoles) nog enkele aanverwante gezeefdrukte artbooks: Machina Mundana, Bestiarium, Totentanz en 1348. Alle Heiligen kende geen makkelijke ontstaansgeschiedenis, want halverwege zegde Oog & Blik | De Bezige Bij de samenwerking op. Na een zoektocht bleek er veel enthousiasme van de kant van Sherpa te bestaan, zozeer dat het in kleur kon worden uitgegeven. Meer nog: tegelijkertijd verschenen een Deense editie (bij Forlaens Forlaget) en een Engelstalige (bij het Zweedse C'est Bon Kultur). Zo snel kan het óók gaan.

Na Inferno was ik nog niet klaar met mijn nonnen, al was het duidelijk dat mijn nieuwe boek geen Sine Qua Non 2 moest worden. Na de wave van woordloze strips van pakweg midden jaren 1990 tot midden jaren nul zag ik er meer uitdaging in om weer te schrijven, dus ze konden nu namen krijgen. Nu is er in middeleeuwse kunst geen ruimte voor individualiteit: alle mensen zijn gelijk, behalve vorsten en heiligen, herkenbaar aan hun attributen. Heiligenverhalen staan bol van de tegenstrijdigheden, dus de humor ligt voor het oprapen. Maar het moest wel met het gezicht in de plooi verteld worden, zoals ik wel aan de kant van mijn nonnetjes sta, ook al maken ze de vreselijkste dingen mee — ik probeer ze altijd gratieus te tekenen. Wat authentiek is en wat ik zelf heb verzonnen, loopt naadloos in elkaar over. Wie het wil ontrafelen wens ik veel succes... Denk niet dat de meest absurde details per se verzonnen zijn!

Een ander thema dat ik al in 1348 verkende is dat van de pest. Veel van mijn inspiratie komt van wat de Italiaanse historicus Piero Camporesi heeft geschreven over de vreemde verhouding die de middeleeuwse mens met zijn lichaam had. Bij leven is het lichaam een bron van ziekte en vuiligheid, na de dood een bron van heiligheid en magisch-medicinale krachten. De pest was natuurlijk de ultieme tuchtiging, die uiteindelijk de Europese hegemonie heeft bepaald: overgeërfd vermogen kwam in handen van de durfkapitalisten van de renaissance. Een fascinerend gegeven, al zit dit niet bepaald aan de oppervlakte van Alle Heiligen.

Ik houd al sinds 1991 schetsboeken bij, waarin al mijn invallen op chaotische wijze terechtkomen. Met veel bricolage ontstaan daar verhalen uit. Er valt nogal wat af, maar soms bezitten schetsen een directheid die je 1 op 1 kan gebruiken. Niettemin kan het jaren duren voordat ze uiteindelijk in een boek belanden. Juist daarom is het prettig aan meerdere projecten tegelijk te werken. Ik werk op macopapier, op een lichtbak. Mijn schetsen, of bewerkte prints daarvan leg ik er dan onder. Op macopapier kun je niet met potlood schetsen, maar je zwarte lijnen worden wel heel scherp en je kunt de inkt wegskrassen waar nodig om een soort houtsnede-effect te krijgen. Inmiddels werk ik aan een nieuw boek, een biocomic over Jheronimus Bosch. In een andere stijl overigens."

UIT HET SCHETSBOEK VAN MARCEL RUIJTERS


VOORSMAAKJE VAN DE BIOGRAFISCHE STRIP OVER JHERONIMUS BOSCH