Daedalus Saga Uitgaven Uitgeverij L  
 
De Commentator

Toegevoegd op 14 juli:
Kristof Berte over Lise op Monstereiland 2 (2)

Toegevoegd op 7 juli:

Frank Le Gall over Theodoor Cleysters 13

Toegevoegd op 16 juni:

Sytse S. Algera over de geboorte van de spin-off Lemuria - Citadel

Toegevoegd op 9 juni:

Kristof Berte over Lise op Monstereiland 2 (1)

Toegevoegd op 6 juni:

Yves Swolfs over Lonesome 1
De volgende auteurs leverden ook al bijdragen. Klik op hun naam om verder te gaan naar hun afzonderlijke pagina:
Ivan Adriaenssens
Pierre Alary
Sytse S. Algera
Alex Alice
Christophe Alliel en Aurélien Ducoudray
Jesús Alonso en Olivier Visonneau
Anlor
Mohamed Aouamri
Ger Apeldoorn
Dimitri Armand
Jean-Michel Arroyo

Laurent Astier
Antoine Aubin en Étienne Schréder
Virginie Augustin
Philippe Aymond
Denis Bajram
Balak
Olivier Balez en Pierre Christin
Alessandro Barbucci
Jean Bastide
Raphaël Beuchot
Batem en Colman
Kristof Berte
Philippe Berthet
Georges Bess
Lük Bey
Enki Bilal
De Blauwbloezen
Frédéric Blier
Olivier Boiscommun
Matthieu Bonhomme
Cyril Bonin
François Boucq
Tom Bouden
François Bourgeon
Marc Bourgne
Enrique Breccia en Xavier Dorison
Daniel Brecht
Ken Broeders
Frédéric Brrémaud
Brüno
Max Cabanes
Charel Cambré
Barbara Canepa
Theo Caneschi
Paul Cauuet
Lounis Chabane
Jean-Christophe Chauzy
Didier Conrad en Jean-Yves Ferri
Luc Cromheecke
Criva en Verhast
Steve Cuzor
Robbert Damen
Sébastien Damour
Frodo De Decker
Nicolas de Crécy
Erik de Graaf
Aimée de Jongh
Philippe Delaby
Marissa Delbressine
Nicolas Delestret en Stéphane Massard
Jean-Yves Delitte
Marc de Lobie
Thierry Démarez
Philippe Delzenne
Pieter De Poortere
François Dermaut
Maarten De Saeger
Jorg de Vos
Lode Devroe
Geert De Weyer
Bruno Di Sano
Terry Dodson
Thomas Du Caju
Kim Duchateau
Bruno Duhamel
Ersel
Chris Evenhuis
David Felizarda Real
Adrien Floch
Philippe Francq
Fred
Paul Gastine
Philippe Gauckler
Bruno Gazzotti
Christian Gine
Antoine Giner-Belmonte
Thierry Girod
Carlos Gomez en Arnaud Delalande
Eugeen Goossens
Mars Gremmen
Olivier Grenson
Griffo
Juanjo Guarnido
Richard Guérineau
Hardoc
Alain Henriet
Hermann
Eric Heuvel
José Homs
Hub
Romain Hugault
Miles Hyman
Zoran Janjetov
Jeroen Janssen
Philippe Jarbinet
Iouri Jigounov
Jim
Milan Jovanovic
André Juillard
Nicolas Keramidas
Kerascoët
Patty Klein
Hanco Kolk
Jean-Charles Kraehn
Hugues Labiano
José Ladrönn
Juan Louis Landa en Sandro Raule
Mathieu Lauffray
Christian Lax
Olivier Ledroit en Thomas Day
Hec Leemans
Frank Le Gall
Marc Legendre
Jérôme Lereculey en David Chauvel
Simon Léturgie
éric Liberge
Ingrid Liman
Willy Linthout
Régis Loisel
Régis Loisel en Jean-Louis Tripp
Giovanni Lorusso en Olivier Peru
Stéphane Louis
Maël
Vincent Mallié
Milo Manara
Wauter Mannaert
Fabio Mantovani en Philippe Nihoul
Frank Margerin
Enrico Marini
Marmus
Marvano
Scott McCloud
Fabrice Meddour
Merho
Ralph Meyer
Mezzo
Gilles Mezzomo
Guy Michel en Arnaud Delalande
Mikaël
François Miville-Deschênes
Arno Monin
Thimothée Montaigne
Romano Molenaar en Jorg de Vos
Jean-Louis Mourier
José-Luis Munuera
Federico Nardo en Pierre Makyo
Viviane Nicaise
Peter Nuyten
Tiburce Oger
Minck Oosterveer
Danker Jan Oreel
Marcel Pagnol
Joël Parnotte
Frank Pé
Cyril Pedrosa
Frederik Peeters
Patrice Pellerin
Claude Pelet
Rubén Pellejero
Philippe Pellet
Régis Penet
Jérémy Petiqueux
Nicolas Petrimaux
Federico Pietrobon
Didier Poli en Robin Recht
Jean-Michel Ponzio
Francis Porcel
Bart Proost
Mike Ratera
Riff Reb's
Reno
Mathieu Reynès
Roberto Ricci
Willem Ritstier
Grzegorz Rosinski
Christian Rossi
Marcel Rouffa
Corentin Rouge
Kenny Rubenis
Marcel Ruijters
Paul Salomone
Riad Sattouf
François Schuiten
Olivier Schwartz
Stéphane Servain
Christophe Simon
Benoît Sokal
Kristof Spaey
Benoît Springer
Naomi J. Strijdonk
Roman Surzhenko
Yves Swolfs
Olivier TaDuc
Jirô Taniguchi
Jacques Tardi
Paul Teng
Marlon Teunissen
Béatrice Tillier
Ronan Toulhoat
Lewis Trondheim
Albert Uderzo
Gerben Valkema
Sylvain Vallée en Fabien Nury
Steve Van Bael
Rob van Barneveld
Rob van Bavel
Daniel van den Broek en Ivan Claeys
Robert van der Kroft
Wilbert van der Steen
Michiel van de Vijver
Maarten Vande Wiele
Jean Van Hamme
Hans van Oudenaarden
Jos Vanspauwen
Olivier Vatine
Dan Verlinden
Laurent Verron
Vincent
Bastien Vivès
Thomas von Kummant
Éric Warnauts en Guy Raives
Colin Wilson
Philippe Xavier
XIII Mystery
Bernard Yslaire
Zep
open brieven
 
Kristof Berte over Lise op Monstereiland 2 (2)
14/07
TOP
"Het is een drukke periode momenteel. Ik ben volop bezig met het afwerken van het tweede album van Lise op Monstereiland. Nog een zestal pagina's te tekenen en inkten. Daarna nog een aantal rotklusjes (hier en daar een beetje herwerken, de platen inscannen en digitaal opkuisen...) en dan kan Tom Metdepenningen aan de inkleuring beginnen. We zitten dus in de laatste rechte lijn, al is dat nog een behoorlijk lange (en steil bergop lopende) rechte lijn.

Lise op Monstereiland 2

Ik kan meteen ook groot nieuws aankondigen. Het tweede album (met als titel Het Levende Land) zal in november van dit jaar verschijnen bij uitgeverij Syndikaat. Uitgever Marc De Lobie was van bij het begin fan van het eerste album. Ik ben alvast zeer enthousiast over de toekomstige samenwerking.

Bovendien zal Syndikaat in september ook een heruitgave van het eerste deel uitbrengen. Zoals ik eerder schreef, is dat album immers volledig uitverkocht. Met een nieuwe cover en enkele kleine, maar leuke extra's hoop ik nog wat nieuwe lezerszieltjes te overtuigen.

Ik heb afgezien met het hertekenen van de cover. Mijn eerste idee was om Lise als blikvanger groot op de voorgrond te plaatsen. Ik maakte een viertal versies, maar ze konden niet overtuigen. Geen slechte tekening, maar niet geschikt als cover.

Lise op Monstereiland 2

Nadien ben ik als een gek kladjes beginnen maken, wat niet echt van mijn gewoonte is. Ik denk dat ik in totaal wel een twintigtal kladversies getekend heb. Dat was dan meestal op de trein van en naar het werk, waar ik altijd een schetsboek bij de hand heb. Uiteindelijk koos ik voor een scène die niet letterlijk in het album voorkomt, maar wel de sfeer weergeeft die ik zocht. Je kan die cover hieronder terugvinden, weliswaar nog zonder de titels.

Lise op Monstereiland 2

De cover voor deel 2 is ook al getekend, dat ging vreemd genoeg een pak vlotter. Het stond er in feite van de eerste keer op zoals ik het wou. Misschien omdat ik momenteel meer in de flow van het tweede verhaal zit. Ik ben momenteel behoorlijk tevreden met het nieuwe album. Scenarist Barcas schreef een spannend en grappig verhaal, dat naar mijn aanvoelen evenwichtiger is dan mijn eigen scenario voor het eerste album. De tekeningen zijn beter, de inkleuring is beter... Ik ben nog zeker niet waar ik wil zijn, maar het is een positieve evolutie. Ik kan niet wachten om het verhaal te laten lezen.

Lise op Monstereiland 2

Na het tweede album zal er ook een derde volgen. Wat er daarna met Lise en/of het Monstereiland gebeurt, daar heb ik nog geen idee over. Enerzijds heb ik wel zin om er een reeksje van te maken, anderzijds wil ik ook weleens iets anders tekenen. Ik denk dat het vooral van de reacties van de lezers zal afhangen. Maar dat is toekomstmuziek, laat ik eerst maar album 2 afwerken."


Frank Le Gall over Theodoor Cleysters 13
07/07
TOP
Theodoor Cleysters 13
Onderstaande bijdrage van Thierry Wagner verscheen eerder in het Franse stripmaandblad Casemate nummer 113 van april 2018.

COMMENTAAR BIJ PAGINA 16
Theodoor Cleysters 13
Over versneld leven: "Ik ben nooit gestopt met het tekenen van Theodoor, nota bene voor een grote tentoonstelling van galerie Huberty & Breyne in Brussel drie jaar geleden. Die grote tekeningen met acrylverf hebben me negen maanden werk gekost. Ik hoefde dus niet van nul te beginnen voor het nieuwe album. Theodoor en ik zijn met elkaar verbonden. Hij scheepte in 1927 in. Nu zijn we het jaar 1934. Hij wordt veel minder snel oud dan ik. Zijn leven verloopt integendeel sneller. Als je ziet wat hij in zeven jaar allemaal heeft meegemaakt! Het stopt niet voor die arme jongen."

Over afwijkingen: "Ik werk op een heel traditionele manier op papier. Als je in al die jaren een bepaalde techniek op punt hebt gezet, zou het stom zijn daarvan af te komen. Maar ik heb me veel meer afwijkingen toegestaan. In al die jaren heb ik enorm veel gewerkt aan Mary Jane, een album voor uitgeverij Futuropolis dat nooit zal verschijnen. Ik heb uiteindelijk de handdoek in de ring gegooid. Dat album was heel ambitieus en dat vergde het maximum van mijn mogelijkheden met veel nieuwe dingen voor mij. Ik was klaar om die aan te pakken, maar mijn privéleven belette me eraan te werken."

Over doorsijpelen: "Na zo'n twintig jaar had ik drieëndertig pagina's van Mary Jane getekend, de helft van het verhaal. Ik hield het vol tot ik er ziek van werd. Elk ander idee was voor na Mary Jane bedoeld. Ik viel in herhaling: 'Wanneer ik klaar ben met Mary Jane maak ik een nieuwe Theodoor Cleysters, niet eerder.' Die drieëndertig pagina's zijn een missing link voor het publiek, maar ze sijpelen door in hoe ik tegenwoordig Theodoor Cleysters teken."


COMMENTAAR BIJ PAGINA 17
Theodoor Cleysters 13
Over het penseel van Robert Crumb: "De tekenstijl van dit album is genereuzer dan de vorige. Ik had zin om verder te gaan dan het strikt noodzakelijke. Cleysters in zijaanzicht in prent 9 had ik met veel minder kleerplooien kunnen tekenen, maar ik liet me leiden door mijn penseel. Ik werk met Amerikaanse penselen, Hunt nummer 102. Het is hetzelfde penseel dat Robert Crumb gebruikt volgens een van zijn albums. Ik heb me daarop gestort. Het is ook het penseel van Milton Caniff. Superieur ijzer, een eerbaar gereedschap. Ik heb ook opmerkelijke Japanse viltstiften uitgeprobeerd en Japanse penselen die men gebruikt voor het tekenen van manga's."

Over inkleuringen: "Robin, mijn zoon, heeft de inkleuring gedaan. Zijn moeder, Dominique Thomas, kleurde alle andere albums in, behalve het eerste dat door Studio Leonardo werd gedaan bij Dupuis. Ik heb zelf een deel van de inkleuring van het tweede album gedaan, een beetje met Leonardo en met Dominique. Ze kwam echt bij de serie vanaf deel 3, Marie Rechtdoorzee. We werkten in hetzelfde atelier. Ik bereidde de gouachemengsels voor. We zijn sinds lang niet meer getrouwd, maar ze ging door met het inkleuren van mijn albums. Deel 12, dat in 2005 verscheen, kleurde ze in op de computer."

Over camerawerk: "Voor Amok voelde ik aan dat Dominique de tijd niet zou hebben die ik wenste dat ze eraan zou wijden. Robin wel. Hij groeide op tussen Cleysters en werd al jong ingewijd door zijn moeder. Ik wou dat hij het album aanpakte als een cameraman voor een film. Hij kende het scenario perfect en moest me zeggen hoe hij de scène zag. Voor het café vroeg ik hem gewoon om 'onbenoembare kleuren' te gebruiken."


COMMENTAAR BIJ PAGINA 18
Theodoor Cleysters 13
Over een soundtrack: "Een ander decor. We verlaten de nacht en zetten onze zonnebril op. Op deze dubbelpagina staat geen enkele tekstballon. In een album met nogal veel dialogen moest ik een evenwicht bekomen bij de lezer. Ik heb deze scène in beeld gebracht met een ingebeelde soundtrack. Wat er ook gezegd zou worden, het zouden maar banale woorden zijn die niets aan de scène bijdragen."

Over geëvolueerd uiterlijk: "Ook het personage November is geëvolueerd. Hij stond goed met zijn baard, hé, op de vorige pagina? Hier gaan ze naar de kapper en krijgen ze hun normale uiterlijk weer terug in de loop van de pagina's. Heu... voor Cleysters is dat minder evident."

Over het hotel: "Het Raffles Hotel bestaat echt in Singapore. De zuilen staan op een terras waar taartjes of curryschotels gegeten worden, thee of een whisky soda gedronken wordt. Er hoort een verhaal bij de laatste prent. Ik heb geen kwaaie beelden van het hotel uit de jaren 1930. Er valt uit te begrijpen hoe het gebouw is geconstrueerd, maar er was een gebrek aan details. Ik kon er geen gebruik van maken om de voorgevel van het hotel te tekenen zonder te veel uit te vinden. Ik vroeg me af wat Alfred Hitchcock zou gedaan hebben. En ik begreep dat ik voor het 'filmen' van deze scène in één enkele prent de scène beter in het hotel, in de ingang, zou situeren om de personages te zien binnenkomen. Ik heb de situatie in één enkel beeld samengevat. Om te kunnen weten dat het om het Raffles Hotel gaat, heb ik de naam op het tapijt geschreven met een aangepast lettertype en heb ik November getekend zonder zijn hoed om te laten begrijpen dat ze uit de wagen komen."


COMMENTAAR BIJ PAGINA 19
Theodoor Cleysters 13
Over een knipoog: "De naam van het schip aan de kade is een knipoog naar mijn vriendin, Eve Tharlet, de tekenares van Meneer Das en Mevrouw Vos die ze tekent op scenario van Brigitte Luciani en die bij Dargaud verschijnt (de vertaling stopte na twee delen, red.). Ze was eerst illustratrice van een honderdtal kinderboeken. Een ervan is in alle soorten en maten uitgegeven in heel veel landen en kende de oorspronkelijke titel Die Heinzelmännchen von Köln, een klassiek Germaanse sprookje dat ze heeft bewerkt. Het is een verhaal over kaboutertjes in Keulen die karweitjes komen uitvoeren wanneer je slaapt."

Over duiven: "Die postduiven hebben me veel last bezorgd. Ik ben naar duivenmelkers geweest, maar hun kooien waren over het algemeen heel verzorgd. Ik zocht iets rustieker. Ik had wel enkele herinneringen, maar zaten de duiven in afzonderlijke kleine kooien of samen in een hok? Ik heb er witte duiven van gemaakt zodat ze overeenkomen met het personage in het witte kostuum."

Over het volgende album: "Terwijl ik aan dit album werkte, dacht ik na over de volgende Theodoor Cleysters. Ik liet de ideeën malen in mijn hoofd. Ze opschrijven maakte het concreter en moeilijker om verder te laten evolueren. Vervolgens ging ik over tot het uitschrijven zonder bladschikking noch planning. Nu sta ik voor de grote beslissingen, het moment waarop alles bij elkaar wordt gebracht en de belangrijke thema's worden vastgelegd en waarop je beslist over de benodigde personages. Ik ben wat vermoeid na de drieënhalf jaar noeste arbeid die ik heb verricht aan Amok. Daarnaast schilder ik. Dat helpt mijn gedachten te verzetten."


Sytse S. Algera over de geboorte van de spin-off Lemuria - Citadel
16/06
TOP
 
De Verloren Verhalen van Lemuria - Citadel 1
"Nadat in het najaar van 2016 het tweede album uit de reeks De Verloren verhalen van Lemuria verscheen, werd het een lange tijd stil rond deze reeks. De tekenaar had aangegeven dat hij deel 3 nog wilde maken en daarna wilde hij zijn horizon verbreden. Maar hij zou ook vader worden en kon niet aangeven wanneer hij met het derde deel zou beginnen.

Omdat het voor een lezer altijd fijn is dat er regelmatig een nieuw deel verschijnt, besloot ik om te kijken of er naast de hoofdreeks nog een mogelijkheid te vinden was voor een spin-off. Bij het schrijven van het eerste deel was dit iets waar al rekening mee gehouden was.

Er waren op meerdere plaatsen in het verhaal mogelijkheden aangebracht om nieuwe verhaallijnen te beginnen. Maar omdat het een stripverhaal moest worden, moest er ook gezocht worden naar een nieuwe tekenaar. Dit proces heeft maanden geduurd omdat ik als schrijver een duidelijke tekenstijl voor ogen had die niet alleen realistisch, maar ook gedetailleerd moest zijn.

De Verloren Verhalen van Lemuria - Citadel 1

De Verloren Verhalen van Lemuria - Citadel 1
Na vele proefpagina's kwam ik in contact met de Filipijnse tekenaar Karly Engracia. Hij maakte een aantal proefpagina's, maar vertelde na de eerste zes pagina's tussen neus en lippen door dat hij zijn eigen werk niet kon inkten. Ik moest dus ook nog op zoek naar een inkter. Gelukkig vond ik twee geweldige inkters waarvan de ene ook nog eens zelf goed kon tekenen. Samen zijn we toen aan de reeks Lemuria - Citadel begonnen.

Ik had van mijn Duitse uitgever Splitter gehoord dat het goed zou zijn als de albums wat sneller achter elkaar uitgebracht konden worden en besloot hier rekening mee te houden met mijn nieuwe albums. Daarom sprak ik met de tekenaars/inkters af dat we in twee teams zouden gaan werken. Dit kwam goed uit, want Juan Alarcon was een snelle inkter en tekenaar, terwijl Karly Engracia en Vincent Alcantera meer tijd nodig hadden voor hun pagina's.

De Verloren Verhalen van Lemuria - Citadel 1

Het eerste album is getekend door Karly en geïnkt door zowel Vincent als Juan. Juan nam vooral het laatste deel van het eerste album voor zijn rekening. Dit was een mooie bijkomstigheid omdat hij ook de tekenaar en inkter van het tweede album in de spin-off, met de titel Infinite, werd. Zijn inktwerk zorgt ervoor dat de stijl in de twee albums identiek blijven. Een leuk weetje is trouwens dat pagina 5 in Lemuria - Citadel getekend en geïnkt is door Rully Akbar, die ook de tekenaar is van Lemuria deel 3.

Het verhaal van de spin-off begint bij de bergbeklimmer die in een ravijn valt. Hij vindt een grottenstelsel met verschillende buitenaardse voorwerpen. Een van de voorwerpen die daar aangetroffen werd, is een geheimzinnige energiebron. Dit gegeven heb ik als uitgangspunt gebruikt voor de spin-off. Wat zou er gebeuren als er een nieuwe energiebron gevonden was? In mijn belevingswereld zouden alle grote landen die nieuwe energiebron willen hebben om de meest uiteenlopende redenen.

De Verloren Verhalen van Lemuria - Citadel 1
Omdat ik zelf ook een grote fan ben van spionageverhalen en technothrillers, besloot ik dit gegeven erin te verwerken. Daarnaast wilde ik op een aantal plaatsen in dit verhaal een mooie verbinding maken tussen de originele reeks en de spin-off. Ik stelde mezelf tot doel niet alleen een spannend verhaal te schrijven, maar ook meer te vertellen over de wereld van de originele reeks en zo de lezer een geweldige dosis Lemuria toe te dienen.

Het verhaal van Lemuria - Citadel begint dus met de bergbeklimmer, Jake Thor, die een geheim project krijgt opgedragen: het bouwen van een beschermende koepel boven de ingang van een uitgebreid grottenstelsel. We lezen hoe grootmachten als Rusland, China, Noord-Korea en Iran elk hun eigen agenda hebben en ze proberen de Citadel te veroveren. Er worden spionnen op pad gestuurd en een aantal landen valt de Citadel aan. Naast de actie bij de Citadel zelf wilde ik ook graag meer doen met bepaalde geopolitieke verhoudingen. Presidenten als Clinton, Poetin, maar ook anderen spelen daarom een geheel eigen rol in dit verhaal. Het is weliswaar fictie, maar als schrijver vond ik dit een mooie gelegenheid om bekende personen mee te laten spelen.

De Verloren Verhalen van Lemuria - Citadel 1

In het eerste deel van deze spin-off maken we kennis met de hoofdrolspelers en worden de kaarten gedeeld. In het tweede deel zal er een diepere laag verwerkt worden waarin lezers van de oorspronkelijke Lemuria-reeks op zullen kijken en die nieuwe lezers nieuwsgierig laat worden naar die reeks. In het derde deel wordt alles met elkaar verbonden en zal het verhaal afgesloten worden. Deel 1 is nu verkrijgbaar in de stripspeciaalzaken, zowel als softcover en als hardcover met een speciale ex-libris."

De Verloren Verhalen van Lemuria - Citadel 2


Kristof Berte over Lise op Monstereiland 2 (1)
09/06
TOP
"Ik zocht het eventjes op vooraleer ik aan dit stuk begon: mijn eerste bijdrage aan De Commentator-rubriek van deze website dateert van maart 2015. Dat lijkt ondertussen een eeuwigheid geleden. Mijn doel was toen om als beginnend auteur mijn debuutalbum uit te brengen. Na een rollercoasterrit die ondertussen al ruim drie jaar duurt, kan ik met enige fierheid zeggen dat ik in mijn opzet geslaagd ben.

In november 2016 stond ik met trillende handen op de lanceringsavond bij Strip2000 in Eindhoven. Na ruim anderhalf jaar achter de tekentafel je debuutalbum in handen hebben: dat gevoel is onbeschrijflijk. Enerzijds was ik zo blij als een kind en anderzijds bloednerveus. Mijn eerste dédicasses leken nergens op, waarvoor mijn excuses aan de betrokken stripliefhebbers.

Lise op Monstereiland
De commentaren en recensies bleken positief tot zéér positief en de verkoop liep lekker vlot. In die mate dat het album nu uitverkocht is. Om bij striptermen te blijven: voor dit scenario had ik op voorhand met beide handen getekend.

Toen volgde helaas een onverwachte plottwist. In april 2017 legde Strip2000 de boeken neer. Een donderslag bij heldere hemel. Nog regelmatig vertellen striplezers me hoe hard ze de uitgeverij, de albums en de prachtige medewerkers van Strip2000 missen. Ik kan die mening enkel delen en dankbaar zijn omwille van de kans die de uitgeverij me gaf.

Lise op Monstereiland

Maar als auteur moet je natuurlijk verder. Na een debuut moet er logischerwijs een tweede album volgen. En een nieuw album brengt nieuwe uitdagingen met zich mee.
Wat m'n tekenwerk betreft ben ik altijd nogal perfectionistisch geweest. Zoals de meeste tekenaars, veronderstel ik. Belangrijker dan technische perfectie is dat een plaat goed moet 'aanvoelen'. En vooral bij de eerste pagina's voelde ik de klik niet. Ik legde mezelf constant de druk op om het tweede album beter te maken dan het vorige. Die druk werkte verlammend. Ik deed véél te lang over één pagina. Je kan blijven schaven, slijpen, knippen en plakken. Maar uiteindelijk moet je wel een plaat afwerken en aan de volgende beginnen. Eén bepaalde pagina heb ik liefst zeven keer bijna volledig hertekend. Dat is natuurlijk niet werkbaar.

Bovendien werkte ik voor het eerst samen met een scenarist: Barcas, bekend van de komische reeks Alexander de Grote. Dat voelde in het begin zeer onwennig aan, vooral omdat ik mijn eigen goesting niet meer kon doen. En omdat ik geen achterpoortjes meer kon nemen als iets niet van de eerste keer op papier raakte. Het scenario moet immers gevolgd worden. Het heeft me toch een aantal maanden gekost om me goed te voelen bij deze aanpak.

Na een vrij lange inloopperiode begon het plots beter vooruit te gaan. Nu loopt de samenwerking heel vlot. Barcas is ook geen moeilijke mens, zelfs al deel ik de platen regelmatig iets anders in dan hij het in zijn hoofd had. In het algemeen ben ik er wel van overtuigd dat dit album een stuk beter getekend is dan het vorige. De platen zijn opener, toegankelijker en logischer opgebouwd.

Lise op Monstereiland

Een verdere uitdaging ligt op het financiële vlak. Voor het eerste album heb ik in feite een vrij groot financieel risico genomen. Ik kan namelijk niet zelf inkleuren, dus moet ik dat uitbesteden. Tom Metdepenningen is een uitstekende inkleurder, met wie het fijn samenwerken is, maar kwaliteit moet ook betaald worden. Uiteindelijk raakte ik uit de kosten, maar zeker ook niet meer dan dat. Was het album geflopt, had ik er serieus mijn broek aan gescheurd en dat is natuurlijk niet de bedoeling. Het striptekenen blijft op dit moment een (serieus) uit de hand gelopen hobby voor mij.

Lise op Monstereiland

Niet dat ik van plan ben om mijn job op te geven, maar ik heb wel de ambitie om op lange termijn meer te doen dan puur uit liefhebberij albums uit te brengen. Ik betwijfel of ik genoeg talent heb om ooit van het tekenen te kunnen leven, maar ergens hoop ik toch om in de toekomst een soort inkomen te genereren uit datgene wat ik het liefste doe: het bedenken en uittekenen van (strip)verhalen. Het zou me toelaten regelmatiger albums uit te brengen én om sneller beter te worden.

Om dat doel te bereiken en om het financiële risico van dit twee album te beperken, heb ik samen met 34 Vlaamse en Nederlandse tekenaars in totaal vijf originele stroken gemaakt. Die worden geveild. De opbrengst gaat integraal naar de inkleuring van het album. Wie mij wil steunen en er tegelijk een uniek stuk aan overhouden, kan via deze link een bod uitbrengen.
www.2dehands.be/listuser/9533925/

Alvast bedankt! Hieronder zie je alvast een voorbeeldje van een van de stroken. Overigens wil ik nogmaals alle tekenaars bedanken die aan dit project een bijdrage leverden. Het viel me trouwens op dat de meesten hier met plezier wilden aan meewerken. Misschien kwam mijn situatie herkenbaar over. Of misschien zijn striptekenaars in de Lage Landen in het algemeen ongelooflijk sympathieke mensen, dat kan ook."

Lise op Monstereiland


Yves Swolfs over Lonesome 1
06/06
TOP
Lonesome 1
Onderstaande bijdrage van Jean-Pierre Fuéri verscheen eerder in het Franse stripmaandblad Casemate nummer 110 van januari 2018.

COMMENTAAR BIJ PAGINA 3
Lonesome 1Over het decor: "Een sneeuwdecor, een beetje mist en zie, de sfeer ligt vast voor dit verhaal. In drie prenten volgen we de voortgang van een ruiter die van heel ver lijkt te komen. Ook al bevatten sommige actiescènes heel weinig tekst aarzel ik nooit om op platen heel wat volgeladen tekstballonnen te plaatsen, tenminste als die verantwoord zijn. De lezer moet iets te lezen hebben, een album is niet gemaakt om er in een kwartier door te gaan."


COMMENTAAR BIJ PAGINA 4
Lonesome 1Over knipogen: "Hier zitten we in een sfeer zoals in Durango. Dat geef ik grif toe. Ik had zin om het avontuur te starten met een duel van één tegen drie in de grote traditie van de Italiaanse western zoals bij Sergio Leone. Kijk naar mijn personage, hoe hij daar staat, vanop de rug gezien. Door het zadel dat hij op zijn rug draagt, ziet het er een beetje uit alsof hij vleugels heeft. Het is een knipoog naar de western My Name is Nobody. Het personage wordt een soort engel in dit verhaal."


COMMENTAAR BIJ PAGINA 5
Lonesome 1Over opbouw: "De tijd staat stil. Er komt een uitleg. Rustig aan. De nieuwkomer krijgt de tijd om zijn zadel weg te leggen en zijn handschoenen uit te trekken. In evenveel tijd glijden er handen naar wapens. We zijn er, dit is helemaal het soort western waarvan ik hou. Close-up van de ogen en van het wapen waarvan de trekker wordt overgehaald, de laatste prenten bereiden een gewelduitbarsting voor. Enkel een soundtrack van Ennio Morricone ontbreekt nog."


COMMENTAAR BIJ PAGINA 6
Lonesome 1Over leven: "Drie doden in een fractie van een seconde. Het plotse moment van dit duel is benadrukt door het verbinden van de prenten met elkaar. Kijk, de hoed in de tweede prent komt ook in de eerste prent, een verticale prent verbindt de derde en vierde prent. Je ziet het allemaal in één oogopslag. Onderaan, vogelperspectief, groot zicht, zicht vanop de rug, er zit veel leven in deze plaat. En door de uitleg van de barman over de slaven weten we wat er op het spel staat in dit verhaal."


COMMENTAAR BIJ PAGINA 7
Lonesome 1Over geweld: "Eerste demonstratie van de macht van het centrale personage in Lonesome: door iemand aan te raken, ziet hij een kort visioen. Daarna maakt hij de gewonde af. In mijn beginjaren was ik beïnvloed door spaghettiwesterns en de films van Sam Peckinpah. Ik introduceerde dat geweld in de eerste Durango's. Daardoor kreeg ik het etiket opgeplakt dat ik bloederige dingen maak.Tegenwoordig is dat gemeengoed in de meeste tv-reeksen."


COMMENTAAR BIJ PAGINA 8
Lonesome 1Over dubbelpagina's: "Ik ontwerp mijn pagina's altijd per twee, naast elkaar. Op deze dubbele pagina staan een hoop personages, maar de aandacht van de lezer moet meteen gaan naar de man om wie het gaat, predikant Markham. Vandaar twee close-ups van hem op deze pagina en twee op de rechterpagina. Daar zit variatie in. Vervolgens plaats ik de nevenpersonages, hiernaast bankier en burgemeester Harper, zijn rechterhand Clayton..."


COMMENTAAR BIJ PAGINA 9
Lonesome 1Over verzamelde elementen: "... en hiernaast staat journalist Marcus die de gewoonte heeft te zeggen wat hij denkt en Lucy die een belangrijke rol zal krijgen. Enorm veel elementen uit het scenario staan verzameld op deze dubbelpagina. We komen te weten dat de burgemeester en de predikant zaken met elkaar doen. De kracht van de overtuiging, het duivelse en fanatieke kantje van de predikant komt aan bod. Hij houdt er een eigenwijs en goed onderbouwd discours op na. Dat is nodig om een passief lijkende bevolking te manipuleren."


COMMENTAAR BIJ PAGINA 10
Lonesome 1Over verschillende plaatsen: "De opbouw van deze dubbelpagina vergde veel zorg. Het speelt zich af op drie verschillende plaatsen, zonder de flashback van de 'held' mee te tellen. De twee blauwe prenten situeren de plek en kondigen elke nieuwe scène aan: de predikant in de stad gevolgd door de trading post en tot slot de boerderij waar een tragedie plaatsvindt. De drie prenten waarin het personage rookt, leiden de flashback in."


COMMENTAAR BIJ PAGINA 11
Lonesome 1Over indianen: "Het hoofdpersonage is als kind te zien bij de indianen. Misschien vertel ik ooit zijn jeugd in enkele flashbacks of wijd ik er een compleet album aan. Maar als je over een indianenstam wil vertellen, heb je enorm veel documentatie nodig. Elke stam kende zijn gebruiken en tradities. Daarbij mag je geen flaters slaan. De bedoeling van deze korte scène is het uitleggen van sommige psychologische aspecten van het personage."


COMMENTAAR BIJ PAGINA 12
Lonesome 1Over belichting: "De predikant in actie. Hij houdt er een religieus fanatisme op na hoewel zijn enige doel in werkelijkheid zijn sadisme en zijn wraakzucht, die uit zijn verleden stamt, de vrije loop te laten. Ik wou niet tonen wat de vrouw van de boer zou overkomen. De horror is gewoon in de ogen van haar zoon te lezen. De belichting is delicaat om te beheersen. Ik heb de handpalm van de vrouw ontzettend veel zwarter moeten maken zodat het duidelijker te zien is."


COMMENTAAR BIJ PAGINA 13
Lonesome 1Over plezier: "Het was een waar plezier om deze plaat te tekenen. Het contrast is compleet, want we koen van een verschrikkelijke nacht in een besneeuwd, vredig decor, waar ik van hou. De ruiter zit stevig in het zadel en verlaat de weg bij het zien van de rook. Zijn blik wodt getrokken door een groepje kraaien. De blik van de lezer volgt de vogels en rust op het lichaam van de boer. In feite maken prent 4 en 5 deel uit van dezelfde tekening, van dezelfde beweging."


COMMENTAAR BIJ PAGINA 14

Lonesome 1Over de camera: "Mijn camera gaat heel hoog, zakt daarna naar de grond voor een close-up op de voeten zoals in spaghettiwesterns. Nu is te zien dat de man beenkappen over zijn schoenen draagt. Het lichaam van de mishandelde vrouw is van ver te zien. Ik wou per se een stuk van haar jurk over haar leggen. Het loont de moeite niet om meer te tonen. De vlag ligt klaar om Zuidelijken te beschuldigen, meerbepaald Ruffians. Dat is ook de titel van het volgende deel."



COMMENTAAR BIJ PAGINA 15
Lonesome 1Over directheid: "De vier prenten die in de eerste strook met elkaar verbonden zijn, geven een directe indruk. Bovendien is er geen witte rand rond de verticale prent nodig. Dat geeft me wat meer ruimte voor de tekening. Dat is nooit te versmaden. Deze plaat toont ook aan dat onze man, die nochtans weet dat de predikant niet ver is, zijn spoor verlaat om de jongen in veiligheid te brengen. In zijn jeugd maakte hij hetzelfde mee. Ook hij stierf bijna aan honger en dorst."


COMMENTAAR BIJ PAGINA 16
Lonesome 1Over al gebruikte foto's: "Aankomst in een typisch stadje. Na een aantal albums wordt het moeilijk nieuwe camerastandpunten te bedenken die ikzelf of collega's nog niet hebben gebruikt. Ik vond heel mooie foto's op het internet die al zijn gebruikt door anderen. Die laat ik dan maar. Je ziet dat de burgemeester en zijn rechterhand aan het venster staan. Het kind is verstijfd van angst en blijft stil. Maar daarnet sprak hij nog met zijn redder..."


COMMENTAAR BIJ PAGINA 17
Lonesome 1Over normale reacties: "Zoals in elk oorlog verwachten mensen maar één iets: dat men ophoudt met hen te bombarderen en op hen te schieten. Dat is geen lafheid, maar de normale reactie van al wie geen soldaat of moordenaar is en wie geen macht door rijkdom heeft. Een minderheid zal altijd verzet bieden. Een andere minderheid daarentegen denkt alleen maar aan maximaal profijt aan een situatie en aan het verwerven van zoveel mogelijk macht. Zo gaat het al altijd op deze wereld."


COMMENTAAR BIJ PAGINA 18
Lonesome 1Over intimidatie: "We zijn vertrokken, onze held en de moordenaar in dienst van de burgemeester krijgen het met elkaar aan de stok, zij het verbaal. Clayton probeert het hoofdpersonage te intimideren door de respectievelijke kwaliteit van hun wapens te vergelijken, maar in deze fase trekt de held liever niet de aandacht. Ik teken de twee in close-up, maar de held van Lonesome in zijaanzicht. Ze kijken elkaar aan, oog in oog, tot de laatste uitleg."


COMMENTAAR BIJ PAGINA 19
Lonesome 1Over de sheriff: "Hier staat sheriff Abel centraal. Hij is een oude man van wie je aanvoelt dat hij geen doetje is. Hij komt misschien wat simplistisch over in het begin als iemand die gehoorzaamt en zijn werk doet, maar hij is ook rechtdoorzee en eerlijk, ook al sluit hij veeleer zijn ogen voor wat er in de stad gebeurt. Hij zal een almaar belangrijker rol bekleden en iedereen zal rekening met hem moeten houden. Hier waarschuwt hij Lonesome, maar hij zal verrassend genoeg ook de burgemeester waarschuwen..."


COMMENTAAR BIJ PAGINA 20
Lonesome 1Over Lucy: "Een ander sterk personage is Lucy. Ze is een van de diensters die, zoals de barman zegt, de rug van reizigers komt schrobben voor enkele dollars. Ze leidt een moeilijk leven, het litteken op haar linkerwang is daar de getuige van. Maar ze is sterk, ze heeft goed begrepen wat zich in de stad afspeelt en zal zeker risico's nemen. Haar jeugd is beter te begrijpen wanneer ze haar hand legt op de arm van de held zonder naam op pagina 25."


COMMENTAAR BIJ PAGINA 21
Lonesome 1Over papier: "Mijn dochter doet de inkleuring op de computer, maar ik teken op de ouderwetse manier op papier. Sinds mijn debuut heb ik mijn werkwijze nog niet aangepast. Helaas is het papier al een jaar of vijftien niet meer hetzelfde. Er moet dus voorzichtiger geïnkt worden. Er kan minder vrijuit geïnkt worden. Met het papier van nu zou ik wellicht makkelijker kunnen tekenen met pen in plaats van penseel, maar als ik zou moeten veranderen van techniek zou ik veel tijd verliezen."


COMMENTAAR BIJ PAGINA 22
Lonesome 1Over Clayton: "Eerste barstje tussen de burgemeester en de sheriff die minder manipuleerbaar is dan hij laat uitschijnen. Clayton is ook een complex personage. Hij heeft begrepen dat de oorlog voor de deur staat en beseft dat er gevolgen zullen zijn. Hij mijmert over iets dat je eerst niet van hem zou verwachten. Je kan best een rechterhand zijn met een eigen mening en een zekere menselijkheid. Onderaan de pagina zie je de beruchte Remington met vervangbare loop."


COMMENTAAR BIJ PAGINA 23
Lonesome 1Over trefzekerheid: "De held van Lonesome mist zijn doelwitten niet. En Clayton schiet door twee aardappels die in de lucht geworpen worden. Nee, daar staan we niet van te kijken. Uiteraard zou het merendeel van de mannen uit het Wilde Westen naast een olifant schieten als hij voor hen staat, maar een piepkleine minderheid van de schutters zou volgens authentieke verhalen uit die tijd met toen al trefzekere wapens in staat zijn door een muntstuk te schieten op tien meter afstand."


COMMENTAAR BIJ PAGINA 24
Lonesome 1Over nadruk leggen: "Kijk, aan de riem van onze man is een lederen tasje vastgegespt. Daarin zit alles om de revolver te kunnen herladen. Ook hier maak ik gebruik van twee verticale prenten die het statische tafereel onderaan animeren. Ik kan er ook wat plaats mee winnen voor mijn tekening. Dat is nuttig om de nadruk te leggen op het moedige pleidooi van de jonge vrouw. Beloofd, ze redt zich wel."

TOEKOMST
Te Verschijnen
Op Stapel
TOPPERS
13 x XIII
14-18
De 25 bekendste konijnen
20 jaar Arcadia, 20 topstrips
25 jaar Vrije Vlucht
30 jaar Kiekeboe
49 Kanjers van Oranje
50 jaar De Rode Ridder
60 jaar Nero
70 jaar Kuifje-weekblad
Aantrekkelijkste Heldinnen Top 540
Asterix Top Six
Batmanspecial
BelgenTop 100
De Blauwbloezen Top 49
De Grenzeloze Top 500 (2010)
De Grenzeloze Top 500 (2012)
De Honderd Hoogtepunten van Willy Vandersteen
De Rest van de Wereld Top 50
FransenTop 100
Jaartoppers
Jommeke Top 10
Koppeltjestop 20
Napoleon in de strip
ReeksTop 50
Robbedoes
Schrijvers over Strips
Schurken- & Feeksentop
Star Wars
Suske en Wiske: 70 stroken in 70 dagen
Urbanus Top 15
De Wereld rond Franquin
Westernstrips